Laoch dornálaíochta Chonamara & Meiriceá!

Is annamh a léim leabhar faoi chúrsaí spóirt ach tá mé díreach tár éis "Rocky Ros Muc - Seán Ó Mainnín",  le Rónán Mac Con Iomaire a críochniú.

Cén fáth ar léigh mé é?

Bhuel is cuimhin liom go mór an troid mór a bhí aige le McCallum sna h-oichtóidí agus cluas phobail na hÉireann agus go mór mór cluas phobal Chonamara leis an raidío le dóchas agus bród i nduine nár chualatah an cuid is mó againn faoi go dtí sin - Seán Ó Mainnín, mac Ros Muc i gConamara. Is cuimhin liom freisin gur caileadh an troid sin ach go raibh bród fós ag muintir a dhúthaigh féin ann. Fear a bhí dílis dá thír agus dá dhúchais. Tá an bród agus an aitheantas fós ann agus is dócha go raibh mé ag léamh an leabhair seo le eolas a fháil ar an fhear seo agus ar chúis bhróid a mhuintire cé go bhfuil a ainm agus aon chuimhne air imithe i léigh nach mór san cuid eile den tír. I Meiriceá áfach tá sé áirithe i measc dhornálaithe móra na h-ochtaidí.

Ag léimh an leabhar seo cuuireadh in aithne mé ar fhear ionrach, stuama, cróga ach thár aon rud eile nach raibh sásta dul siar ar a gcuid prionsabail riamh cuma cad a chosnódh sé.

Tá an leabhar so-léite agus is léir go bhfuil an-chuid taighde agus oibre curtha isteach air ag an údar. Thugann sé an lear eolais ar chúrsaí dornáilíochta ag an am, na daoine, an gnó agus caimiléireacht agus ar shaol san earnáil áirithe sin i Meiriceá nach raibh mórá eolas agam faoi go dtí seo. Tá saol dornálíochta Sheáin Uí Mainnín curtha ós ár gcomhair go macánta, na h-árd pointí agus dorchadas na teipeanna.

Bé an traenálaí ab ansa le Seán na Mike Flaherty i Ros Muc, ag deireadh saol dornalaíochta Sheáin,, fiú thár Angelo Dundee an traenálaí a bhí ag Muhammad Ali agus Sugar Raye Leonard.  Chinn Seán faoi dheireadh a chuid miotógaí a chuir ar leataoibh, 6 Aibreáin 1993. Bhí an cinneadh déanta nuair a chuala sé an nuacht go bhfuair Mike Flaherty bás - an fear a céad thug muinín dó agus a chreid i gcónaí ann. "Is aisteach an mac é an saol, " a deir Seán. "Thosaigh muid amach le chéile agus chriochnaigh muid le chéile!"

Cé nár éirigh leis craobh an domhain a bhaint amach ar chúiseanna ar leith, bhí agus atá luaite i measc na laochra dornálaíochta sna Státaí agus ar ndóigh ina áit dhúchais, Conamara. Mar a deireann abairt deireannach sa leabhair, "Níos mó ná sin, agus ar chuile bhealach, an fear nach bhféadfaí a leagan."

Thug an údar an chuir síos ar scríobh an leabhair agus léar eolais ar an gcúlra ag comhrá le Seán Bán Breathnach ag Seanscoil Sailearna i rith Chomóradh an Dá Scór Oireachtas Chois Fhairraige 1974.

Deineadh scannán de scéal Sheáin Uí Mhainnín sa bhliain 2017. Taispeánadh é i Ros Muc, i measc a mhuintire féin, i mí Iúil 2017.

Cluiche Oilimpeacha agus an Spiorad Naomh!

Dearcadh eile!
Éacht Katie Taylor (Colm Mac Séalaigh, Beo) 
Le Katie an chraobh, (Éilís Ní Anluain, Irish Times)

Bhí an áthas orainn faoi torthaí ag an tírín beag seo sna Cluiche Oilimpeacha i Londain seachtain ó shin. Fuair "Team Ireland" cúig chinn (Ceann Ór, Ceann Airgead agus trí chinn Cré Uamhaí) agus bhí trí chinn ag iomróirí ón gCúil Raithin (2 cheann Airgead agus ceann amháin Cré Uamhaí) a bhí ar foireann GB. Is ceart go mbeadh bród orainn as an éachta atá déanta acu agus ag na foirne ar fad. Rinne siad go maith.

Ar ndóigh bé bua Katie Taylor a stop chuile rud ar fud na tíre. Is beag duine ná chuala fuithi sna laethanta roimhe. B'ise a iompair brat na hÉireann ar oíche oscailte na cluiche agus da réir mar a chuaigh sí ar aghaidh sa chomortas d'ardaigh sí níos mó aird uirthí mar dhuine. I ndairíre is fíor gur thit muid go léir i ngrá leis an gcailín ó Bhrí Chualainn. Chuir Coláiste Lurgain amhrán fáidhiúil ar líne "Katie Taylor - croílár na Féile" . Chuaigh trachtaireacht Sheáin Bháin thar timpeall an domhain. (Tá níos mó ná 81míle tar éis éisteacht leis seo agus mé á scríobh!).

Rud a chuir i bhfeidhm orm-sa ná iompair an chailín í fhéin. Ba duine deas séimh taobh amuigh den chró dornálaíochta í. Bhí sé soiléir go raibh an-chreidimh sa Chríostaíocht aici agus nach raibh eagla ar bith é sin a admháil.  Scríobhadh ag Páidí Ó Lionard i nGaelscéal (15/8/2012) gur cosúil nach raibh tuairisceoirí RTÉ, agus b'fhéidir tuairisceoirí eile ábalta déileáil lena creidimh chomh oscailte agus soiléir. San Irish Times (Béarla 18/8/2012) níos déanaí rinne Theo Dorgan an pointe céanna.

Deirtear gur Críostaí "athbheirthe" a bhí inti. Ach céard is brí leis an téarma sin? Cad as a dtáining sé?

Sa bíobla deireann Íosa le Nicodemus, "Muna n-athbheirthe duine ó uisce agus ón Spiorad ní fhéadann sé dul isteach i ríocht Dé!" (Eoin Caib3). I dteagasc an Creidimh Caitliceach is é sacraimint an Bháiste atá i gceist. Mar sin tá gach duine a fuair an Báiste Chríostaí athbhreithe. Ach cén bhrí atá leis an tearma sa lá atá inniú ann? Nuair a deireann muid gur "Críostaí Athbhreithe" atá ann céard tá i gceist againn? Bhfuil muid ag séanadh teagasc na hEaglaisí eagraithe nó mar a deireann siad sa Bhéarla, na "Mainline Churches?"

Chun freagra a fháil ar sin ní mór dul siar go dtí bunú na hEaglaise. Cad a thárla ar lá mór bhunú na hEaglaise ar an chéad Domhnach Cincíse nuair a thurlaing an Spiorad Naomh ar Mhuire, Peadair agus iad siúd a bhí ag guidhe sa Seomra Uachtair (Gníomh. na nAspal Caib 2). is léir gur tharla rud éigin tabhachtach. Chaill na h-aspail a n-eagla agus chuaigh siad i measc na daoine ag craobhscaoileadh an "soiscéal." Tárla rud cosúil leis i Samaria faoi Pilib, Peadair agus Eoin, ba léir gur tháinig athrú ortha siúd a bhí ag éisteacht leo. Fuaireadar Báiste agus ansin nuiar a chuir Peadair agus Eoin a lamha ortha fuaireadar an Spiorad. Nuair chuiagh Peadair go Cornelius thosaigh an slua ag caint "i dteangacha" ag moladh Dé agus d'ordaigh Peadair go mBáistíodh iad leis. Is léir ón na cúntaisí go bhfuil dhá rud i gceist, Uisce agus An Spiorad, agus sna cúntaisí éagsúla is léir gur rud éigin gur féidir a mhothú atá i gceist.

Le himeacht ama is cosúil gur imigh an cleachtadh ar a glaoghtar "Teangacha" (xenoglossia) agus miriúltaí in éag. Dúirt Naomh Aibhistín agus an Eaglais ina iomlán gur cosúil gur bhain na buanna sin leis an "Eaglais óg" agus aimsir na n-aspal. Ceapadh gur bhain na buanna sin leis na Naomh amháin as sin amach go dtí an fichiú aois.

Fuinneog an Spiorad Naomh

Ar an gcéad lá Eanáir 1901 guí Pápa na Róimhe, Leo XIII in eaglais Naomh Peadair ann ag an bhfuinneoig cáiliúl don Spiorad Maomh ag ceann na hEaglaise sin. Chan sé iomann mór an Spiorad Naomh, Veni Creator Spiritus ar son na hEaglaise Uile.

Ar an gcéad lá Eanáir 1901 i dTopeka, Kansas sna Stáit Aontaithe, ag Coláiste Bethel agus Scoil Bhíobla thuirling an Spiorad Naomh anuas ar ghrúpa Phrostúnacha imeallacha a bhí ag guí leis an Spiorad Naomh a fháil mar a thárla sé i nGníormhartha na n-Aspal Caib 2. Ba eaglais athbhunaidh (primitive) nach raibh baint aige le na hEaglaisí Eagraithe Protastúnacha nó Caitliceacha agus nach raibh meas ar na "Críostaithe" eile ortha i Topeka. Bhí bean ann, Agnes Oznam, a d'iarr ar na daoine eile a bhí ag seirbhís san eaglais an oíche sin, a lámha a chuir uirthi agus iarr ar Dia an bua a bhí luite i Gníomhartha na nAspall a thabhairt di. Thosaigh sí ag moladh Dé i dteangacha. Ó sin téann muid go Los Angeles agus sa Faith Gospel Mission ag 312 Azusa Street in Los Angeles méadaíodh ar an ngluaiseacht agus thosaigh ar séipéil a bhunú sna Státaí. Ba seo na Cincísigh agus leathnaigh siad ar fúd an Domhain go dtí an lá atá inniu ann.

Mar a dúirt mé is beag aird a thug na hEaglaisí Eagraithe don ghluaiseacht seo má bhí eolas futha acu fiú. Anois is gluaiseacht mór é an gluaiseacht Cincíseach seo. Diadh ar ndiadh cuaigh sé i bfeidhm sna hEaglaisí Protastúnacha ach bhí deachtrachtaí ag na Caitliceach go dtí an Dara Comhairle Vatacáine. (Nuair a d'fhogair Eoin XXIII an Comhairle sin dúirt sé gur "Un'illuminazione inaspettata" - soilsiú gan choinne - a bhí aige an cinneadh seo a dhéanamh!). Is ansin a fuair sé beannacht na hEaglaise tár éis díospóireact bríomhar idir dhá Cairdinéil tabhachtach, Ruffini agus Suenens faoi úsáid na "charisma" ag tuathaigh. Ar deireadh d'oscail an Comhairle an doras (Lumen Gentium Alt 12 1964 agus Apostolicam Actuositatem Alt 3 1965).

Is i mí Feabhra 1967 a tharla an chéad imeacht "Cincíseach" san Eaglais Caitliceach i Meiriceá freisin. Is féidir cúrsa spioradálta in Olscoil Dusquene a roghnú mar an dáta cinnte (17-19 Feabhra 1967) mar lá briethe na gluaiseachta san Eaglais Caitliceach. Uaidh sin méadaigh sé chomh tapaidh sin go rabhadar i ndán Eaglais Naomh Peadair sa Róimh a líonadh i rith Cincíse na Bliana Naofa 1975 i láthair Póil VI. Dúirt sé agus é ag chuir fáilte roimh an slua "Cén chaoi a bhféadfaí an "athnuachan spioradálta" seo gan a bheith ina "sheans" don Eaglais agus don domhan?" Macalla ar a réamhtheachtaí fadó, "An féidir le haon duine cosc a chuir ar an uisce a mbaistfear na daoine seo ann, iadsan a bhfuil glactha acu leis an Spiorad Naomh ar an nós céanna linne?"

Mas mían leat eolas faoin nGluaiseacht Cincíseach sa fichiú aois molfainn "The Glory and the Shame!" le Peter Hicken 1994 ó Amazon (Béarla)

Tá eagraíocht oifigiúil anois ann (ó 1993) faoi scáth na Vatacáine an ICCRS (Ilteangach) le bheith mar "ambasadóirí ar "bhaisteadh sa Spiorad Naomh", chun an Caitliceach dílis a choimead ar an eolas faoina gné "fuinniúil" den saol d'fhonn fás i naofacht agus le freastal ar Ríocht Dé agus ar an Eaglis ina iomlán."