Ó chathair go cathair?

Nuair a bhi cónaí orainn i mBaile Átha Cliath ní raibh fadhb agam taisteal ar chúrsaí ghnó ar fúd na tíre. Bhí mé ábalta chóras taisteal Iarnród Éireann a úsáid go héasca le dul chuig cathracha na tíre go heasca. Rud a rinne mé go minic, go mór mór ar an dtraen go Corcaigh. Bhí an idirlín nua go leor agus cé gur "dial-up" a bhí á úsáid againn ag an am bhí sé iontofa go leor. Tá feabhas tagatha ar an idirlinn cinnte cé nach bhfuil sé ioncurtha leis an seirbhís i gceantracha uirbeacha.

Mar atá anois (Thuas)
Mar a bheidh?

D'aistríomar go Conamara timpeall 2003 agus bhí sé soiléar go raibh an díofríochta idir a dá áit. Cé go bhfuil cúrsaí athraithe beagáinín ann ó shin, tá sé fós soiléar go bhfuil eacnamaíocht agus claonadh na tíre bunaithe ar chathair amháin - Baile Átha Cliath.

Bhíodh orm dul go Corcaigh agus (mar bhí sé de nós agam) chinn me ar an dtraen a úsáid. D'fhéach mé ar an turas a eagrú agus cé nach raibh se do-dheanta ní turas simplí a bhí i gceist. I mBaile Átah Cliath téann tú chomh fada le Heuston agus téann tú ar traen a thógann tú go Corcaigh díreach. Ach i nGaillimh bhí orm dul go Cúl an tSúdaire agus fan ar thraen raen eile a fháil ansin go Port Laoise agus ansin fan ar an dtraen (ó BhÁC) go Corcaigh. Ní raibh aon bhealach eile ag an am.

Idir an dá linn, agus tár éis an-chuid stocaireachta, athbúnaíodh an traen ó Ghaillimh go Luimneach. Mar sin is féidir dul ó Gaillimh go dtí Luimneach, traen eile ó shin go Gabháil Luimní agus ansin ar thraen (Ceann BhÁC) go Corcaigh.

Tá sé ceart go leor is dócha má tá leath lá le sparáil ag an té atá ag taistil? Ach más gnó atá idir lámh agat - is ionann am agus airgead!

Anois tá 'scéim' foilsithe ag an Rialtas* leis an gcóras iarnród a fheabhsú le plean "Pobail a chur ar an mbóthar do Ré Nua Iarnróid" i measc na haidhmeanna maightear go mbeadh 700,000 duine sa bhreis ina gcónaí laistigh de 5km de stáisiún traenach. 

Ach cá mbeadh siad ag dul meas tú? 

Is ar nascanna le Bhaile Átha Cliath atá an béim. Níl ach líne amháin (nó b'fhéidir dhá cheann (Béal Feiriste & Doire?) a ceangailíonn dhá chathair go díreach. Agus ní athróidh an plean mór nua chúrsaí ach an oiread. 

Ní féidir dul go díreach ó Corcaigh go Luimneach nó Port Lairge. Ní féidir dul ó Gaillimh go Sligeach. Agus ní féidir dul ó Sligeach go díreach go Doire. 

Deireann "siad", na saineolaithe, nach bhfuil éileamh ann. Dúradar sin faoin líne ó Gaillimh go Luimneach. Dúradar sin faoi Aerphhort Cnoc Mhuire¹ . Tá Baile Átha Cliath an mhór - ró-mhór deirtear - agus tá na saineolaithe ag obair ar chóras a méadódh dhaonra na Cathrach sin. Nach méadódh línte díreach idir na cathracha "cúaigeacha" cumarsáid, gnó, tionscalíocht & trádáil, saol shoisialta agus cá bfhios cad éile?

---

* Súil eile: Is fiú alt Chathail Mhic Choille a léamh ar an "straitéis" seo ar Thuairisc chomh maith:"Is tábhachtaí ná aisling iarnróid uile-Éireann na roghanna práinneacha iompair is gá a dhéanamh."

¹ Nach ndeireann siad an rud céanna go mionn minic faoi sheirbhís ón a sholáthar sa Teanga Náisiúnta?

Sa bhaile: Dank je wel Brussels! Merci Bruxelles!

Tá mé thár n-ais.

Scríobh mé breis is seachtain ó shin na deachtaireachtaí a bhí agam (agus ar ndóigh ag gach paisinéir ar a bhealach go dtí an mBruiséal) cinntiú cad ba cheart a dhéanamh agus an cabhair a bhfuair mé ó Aer Lingus.

D'éirigh go maith leis an turas. Chuaig me go hAmstedam ar dtús agus ansin ar traen díreach ó Schippoll go dtí croí lar na Bruiséile - turas a thóg thart ar trí uair a chloig. Mar sin d'éirigh liom bheith in am don gcruinniú ann le lucht úsáidte threallamh na cumhluchta Domhanda Emerson (Béarla) - #Emrex.

Tá mé ag freastail ar na cruinnithe le blianta ach i mbliana bhí dian-slándáil ann agus deineadh cuardach pearsanta ar gach duine a chuaigh isteach in ionad na cruinnithe. Chuir sé siopadóireachta i mBéal Feiriste sna droch laethanta i gcuimhne dom!

Teachtaireachtaí chomh bhrón ar ballaí tholglann imeachta sealadach ag an aerphort.

Nuair a bhí mé críochnaithe ar an gCéadaoin bhí orm mo bhealach a dhéanamh chuig Aerphort na Bruiséile (Pléiminéis). Duradh gur ceart a bheith ann ar a laghad trí uair roimh an eitilt. Tá stáisiún iarnród ag an Aerphort ach de bharr na tubaiste ní raibh sé oscailte go fóill. Mar sin moladh do bpaisinéir dul ar traen chomh fada leis an stáisiúin is giorra don aerphort - Zavantum Drup (Sraidbhaile) agus go raibh bus ag le muid a thógaint chuig áit na n-eitiltí amach.

Is san áit sin a bhí na buamaí ar an 22ú Lá Márta ina ar maraíodh breis is 30 daoine. Is cosúil gur deaineadh an chuid damáiste agus bhí ortha ionad sealadah a cruthú an fhaid is a bhiodar ag chuir chaoi athuair ar an áit. Is ollpoball mór, cosúil leis na cinn a bhíonn á úsáid ag teaspeáintais atá tógtha acu.

Bhí an áit an mhí chompordach, te agus plútach, agus go raibh dian, dian slándáil i bhfeidhm. Sular chuamar istigh san áit curdaíodh gach éinne uair amhain le treallamh x-gathú. Ansin níos faide istigh deineadh imscrudú ar ár bpasanna agus ticéidí - ni raibh cead ag éinne nach raibh ag taisteal dule isteach san áit. Istigh sa phoball bhí na slúaite agus bhí binsí sealadach ag glacadh bagáiste agus ag clárú na paisinéirí. Ansin agus muid ag dul chuig na geataí bhi scrúdú eile ann - an gnáth scrudú a bhíonn i ngach aerphort.

Cé go raibh rudaí go dona, míchompórdach bhí chuile duine cúirtéiseach idir oifigí agus paisnéirí. Ní fhaca mé duine ar bith cantalach, feargach mar a thárlíonn ró-mhinic. Ghlac gach éinne le cúrsaí mar a bhí gan cheist. Ansin nuair a chuamar isteach san áit taobh eitilte bhí gach rud i gceart.

Bhí an eitileán in am agus bhí sé go deas teacht abhaile.

Ag smaoineamh siar ar an turas áfach is ar na bláthanna agus na nótaí a bhí scríofa ag sean-bhourse na Bruiséile. Ba thubaist uafásach a bhí agus ní deintear dearmad air.

Beannach Dé le hanmnacha na marbh.

Seo mar atá Bourse na Bruiséile le bláthanna, bratacha & coinnle i gcuimhne na marbh.

Sa bhus!

Tá seirbhís bus idir cathair an Gaillimhe agus Aerphort Bhaile Átha Cliath. Gobus (Béarla) an tainm atá ar an chomhlucht agus is comhlacht Gaillimheach í. Bhain mé triall as don gcéad uair ar an nDéardaoin se caite agus chuir sé íontas orm cé chomh chompórdach agus cé chomh sciopadh is a bhí sé. Leis an mótarbhealach nua anois ann níor thóg sé ach dhá uair agus trí ceathrú ó stop go stop. Stop sé le daoine a lingint amach i gcroí lár na cathrach agus ansin ar aghaidh chuig an gcathair trén tollán nua ón gcalaphort go dtí an M1 agus ansin chuig an aerfort.

D'fhéadfainn dul san eitileán ach chosnódh sé timpeall €120 agus tógadh sé bfhéidir an méid ceanna ama nuair a thógtar an dianchuardú, seiceáil isteach agus bheithe ag feithimh ar bhagáiste ar an taobh eile.

D'fhéadfainn dul ar an traen (€48.00+), atá beagáinín níos chompórdaí ach tógadh sé sin i bhfad níos mó ama agus bheadh orm bus, nó taicsí a fháil chuig an aerphort.

Ar an bus seo bhí nasc idirlíon WiFi (dílseacht gan sreang) le fáil saor in aisce.

Tríd is tríd bhí mé thar a bheith sásta leis. Chosnigh an ticéad fillte €25.00 orm.

Fuacht fuair!

Loch an tSean Bhaile, Caorán na gCearc, Chonamara
Nuair a bhíos i mBaile Átha Cliath ag an deireadh seachtaine bailíodh ag an stáisiúin mé agus fuair mé iasacht charr an fhaid is a bhí mé ann.

Bhí mé ag tabhair aire do mo mháthair, atá beaghnach nocha haon bliain d'aois, agus chuamar amach ag tiomáint chuig dearthair liom i nDeilginis. Turas timpeall 10 míle nó mar sin ó Rath Fearnáin. Bhí na boithre go fíochmhar agus bhí baol ann nachj mbeidh muid i ndán teacht abhaile. Ach bhí Dia linn agus d;'éirigh linn.

Anois agus mé thar n-ais i gConamara tá tuairiscí ar na meáin faoi cé chomh dona is atá cúrsaí in oirthear na tíre. Anseo cé go bhfuil sé an-fhuair níl aon sneachta ann. Bíonn sioc chrua gach oíche agus rud nach bhfacha mé ríomh, locha reoite ina niomláine.

Bhí pictiúir duganna na Gaillimhe sa Galway Advertiser (Béarla) agus iad reoite. Agus tá loch an tSeanbhaile anseo ar an gCaorán reoite chomh maith.

Sioc agus Sneachta

Ní cuimhín liom tréimhse fuar chomh fada leis an tréimhse seo. Is annamh a bhíonn sioc ceart anseo i gConamara agus ar bhealach dheinfeadh sé maitheas dúinn. Maróidh sé an péisteanna nimhneach a deineann féasta de na fataí agus glasraí sa samhradh!

Bíonn sé dáinséarach áfach tiomáint a dhéanamh in aimsir mar seo. Cé nach raibh sneacht ar bith againn, bhí frith sneachta ann agus ansin i rith na hoícheanta reóinn sé seo ar na bóithre. Agus mar a déaradh sean-chara liom fadó níl ann don tiománaí ach “plenty sideways!”

Bhí orm tiomáint go Baile Átha Cliath ar an Domhnach roimh Lá Nollag, agus cé go raibh an sioch géar go leor ní raibh a turas chomh dona san. Bhí an bóthar soir chomh fad leis an Spidéal dainséarach in áiteanna ach soir uidh sin go Gaillimh bhí sé go maith. Ós rud é go raibh orm dul isteach go Baile Loch Riach níor thóg mé an motorbhealach nua M6 agus ghlach mé an sean-bhóthar. Bhí an cuar-bhóthar thar timpeall an baile thar a bheith dhainserach agus sleamhain. Cheap mé go raibh rud éigin cearr le boinn an char agus stop mé é len iad a iniúcadh. Bhí an bóthar cosúil le gloine agus is ar éigin a bhí mé i ndán seasamh air. Ait go leoir bhí na cúl bóithre ceart go leor.

Thiomáin mé abhaile ar an Luain agus bhí gach rud i gceart ar an mbóthar nua!

Inniú ta mé ar mo bhealach go Baile Átha Cliath arís. Thiomáineamar istech go Gaillimh go luath ar maidin. Ní raibh deoirí ar an mbóthar a bhí bá le sioch. Tá me ag ceapadh go bhfuil sé níos éasca tiomáint ar bóthar nuair nach bhfuil tiomáiní eile air! Bhí an aimsir ró-fhuar le dul sa cearr. Bhí lucht na haimsire ar an raidío ag rá go raibh sé go dona i lár an tíre agus san oirthear. Mar sin bheartaigh mé ar an traen a thógaint.

Tá braithlín bán ar an tír ar fad. Tá sé go deas le breathnú air agus a griain ag taitneamh. Is íontach an radharc é agus tú, deas te compóirdeach sa carráiste.

Deirtear nach bhfuil na busanna ag obair sa chathair inniú de bharr na haimsire ach tá súil agam go mbeidh mé á bhailiú ag an stáisíun. Feicfidh muid!

Leabhar spéisiúl

Ar ais chun na hAifrice!

Fuair muid cuireadh dul ag seoladh leabhar nua Frank Reidy, Iar-Cheannfort Airm agus craoltóir. Ní raibh fhios agam cén saghas ocáid a bheadh ann agus i ndairíre cheap mé go mbeadh sé beagáinín leadaránach. Leabhair eile taistil, nó bhfhéidir faoi polataíocht lofa acrannach ón Aifric.

Ach ní mar sin a bhí!

Bhí slua bhreá ann i leabharlann na Cheathrún Rua nuair a thosaigh Máirtín Mac Dhonnchadha ó Raidío na Gaeltachta ag caint. B'eiseann a bhí ann chun a leabhar "ó Chosta go Cósta" a sheoladh. Agus thug sé an léargas ar an leabhar agus ar dhearcadh an údair agus é ag dul i mbun pinn.

Níos mó ná rud ar bith eile is faoi daoine atá an leabhar seo, Daoine daonna. Daoine cosúil le muintir na hÉireann. Gáire, caoineadh, greanmhar, solúnta, drama, tá gach gné den saol ag léimt amach as an leabhar seo. Tá sé scríofa go simplí. Tá sé éasca le léamh. Tá bua speisialta ag an údar pictiúr soiléar a thabhairt i mbeagán focail.

"Chuir Maureen, bean an tí, fáilte romham le sú mangónna. 'Fear mór thú bail ó Dhia ort,' a dúirt sí. 'Tá mé chun tú a athrú go seomra le leaba dúbalta. Ach an oiread liom féinbheadh leaba mhór níos áisiúla dhuit.' Níorbh fhadagur thit neal codlata orm sa leaba céanna!"

D'fhéadfá a bheith in gConamara ach cupán té in ionad sú mangóna a bheith a thairiscint aici!

Sa mbliain 1994 cuireadh go dtí oirthear na hAfraice é. Bhí sé ina bhall de mhór-iarracht idirnáisiúnta a cuireadh le chéile faoi scáth na Náisiún Aontaithe chun déileáil leis na fadhbanna iomadúla a d’eascair as an líon mór teifeach a d’fhág Ruanda tar éis an chinedhíothaithe. Sa leabhar seo tugann sé cuairt an athuair ar oirthear na hAfraice, ag súil go bhfeice sé taobh eile den Afraic: Afraic an ghrá agus an gháire, Afraic na féile agus na flaithiúlachta, Afraic an spraoi agus an tsonais – íomhá nach bhfuil chomh forleathan sin i meáin an Iarthair, iad gafa le scéalta faoi ghorta, cogaíocht, caimiléireacht pholaitiúil agus anró gan stad gan staonadh.

Frank Reidy le Mamó Obama

Seolann sé i ndabha timpeall chósta thoir na Céinia, tugann sé cuairt ar sheanmháthair Bharack Obama, agus ríomhann sé stair chasta, thragóideach na tíre. Tugann sé faoi safari i bpáirc náisiúnta an Maasai Mara. Tugann sé cuairt ar Uganda go bhfeice sé an chabhair a thugann Rialtas na hÉireann don tír sin. Agus filleann sé ar Ruanda go bhfeice sé mar atá ag éirí leo sna blianta tar éis an chinedhíothaithe.

Leabhar taistil, leabhar staire, leabhar eolais, leabhar polaitíochta – leabhar nach mór do dhuine ar bith a bhfuil spéis aige san Afraic sa lá atá inniu ann é a bheith ina sheilbh.

Tá cuma slachtmar ar an leabhair seo. Déanta go deas néata, éasca le léamh. Mar aon leis sin tá bailiúchán deas griangrafanna ann a thóg Frank Reidy é fhéin a chuireann go mór leis an leabhair.

Is fiú go mór an leabhar seo a ceannach agus a léamh agus cóip de a thabhairt mar brontannas neamhghnách do Nollaig.