An chéad bhilleog....

Fuarathas an chéad bhilleog sa phost inniú.

Is ó Frank Fahey (FF) é agus é faoi seachbhóthar molta thar timpeall na Gaillimhe ón Aerphort chomh fad le beagáinín siar ó Bhearna. Mar a deireann sé, le "Éireann (sic) a thabhairt níos gaire (sic) go Conamara!"

Go néirí leis an iarracht. Ó rugadh ár ngarmhac is minic a déanann muid an turas go dtí an árd chathair. Tógann sé timpeall dhá uair ó Gaillimh ach uaireanta tógann sé suas le 50 neomaid dul trén gcathair.

Is coisúil go bhfuil casanna chúirte ar siúl faoi mar go bhfuil chuid den mbóthar ag dul tré áit speisialta caomhnaithe - pabháil aoilchloich tá mé ag ceapadh - agus tá roinnt daoine atá i gcoinne an scéim dá bharr is cosúil.

Ionsparáid in Iarthair Chorcaí

Is minic a scrítear faoi imeachtaí i gConamara sa bhlag seo ach ar ndóigh tá ceantreache eile in Éirinn gur fiú dul ionta! Tá ceantair Mhuscraí i gcroí lár Iarthar Chorcaí ina measc!

Tá Imbolc 2011, comhdháil inspioráideach, ag dul ar aghaidh ar an Satharn 12 Feabhra 2011, san Ionad Cultúrtha in mBaile Bhuirne. Is tionól aon lae é, agus beidh cainteoirí íontach ann, daoine a bhfuil obair nó taighde ceannródaíoch ar bun acu ó gach aon earnáil den saol - gnó, na healaíona, na heolaíochtaí &rl. Tá ríméad orainn go bhfuil cainteoirí den chéad scoth againn arís i mbliana, le saothar agus scéalta fíorspéisiúla ag gach duine acu.

Tá an chomhdháil ar siúl ar bhonn go hiomlán neamhbhrábhúsach - tá sé á eagrú againn mar thionscadal pearsanta, agus tá na cainteoirí ag tabhairt a gcuid ama saor in aisce don ócáid. Tá na sonraí go léir thíos anseo, ag tosnú leis na cainteoirí.

Dónal Lunny
Tá an cur síos "ceoltóir cáiliúil" i bhfad róbheag don fhear seo, ach níl spás a dhóthain anseo gach éacht a bhfuil déanta aige a bhreacadh síos! Beidh ceolchoirm speisialta san Ionad Cultúrtha ag Dónal an oíche roimh an gcomhdháil chomh maith.

Naoise Ó Conchubhair
Dearthóir a bhain amach na duaiseanna "Dearthóir Óg na Bliana", agus "Céimí na bliana" i 2008/2009, agus a bhfuil sárobair déanta aige in earnáil an ríomh-dearaidh ó shin.

Frank Allen
Príomhfheidhmeannach leis an Rail Procurement Agency (Béarla), an comhlacht a bhfuil sé mar dhualgas air bonneagar iarnróid éadroim na hÉireann, an Metro san áireamh, a chur i gcrích.

Sadhbh Ní Hogáin
Innealtóir le EOS Future Design a dhéanann sainfheidhmiú ar chúrsaí pleanála inbhuanaithe, agus a bhfuil saineolas aici ar an réimse sin.

Ciarán Mac an Bhaird
Léachtóir le matamaitic in NUI Maigh Nuad (Béarla) a dhíríonn isteach ar na slite is éifeachtaí matamaitic a mhúineadh le nua-teicneolaíocht.

Muireann Nic Amhlaoibh

Muireann Nic Amhlaoibh
Ceoltóir agus amhránaí cáiliúil, a bhfuil ardmholadh faighte aici ní amháin dá ceol féin, ach leis sin an obair atá déanta aici le Danú agus daoine mar Julie Fowlis.

Mícheál Ó Droighneáin
Saineolaí teicneolaíochta agus fiontraí a chomh-bhunaigh Maithú, comhlacht teicneolaíochta soghluaiste a thóg an phríomhdhuais leis i gcomórtas Barr 50 gnó Gaeilge i 2010.

Tríona Nic Giolla Choille
Stiúrthóir leis an Galway Refugee Support Group (Béarla), agus atá gníomhach i ngluaiseacht "Claiming Our Future" (Béarla). D'eagraigh siad ócáid i mBaile Átha Cliath le déanaí ar fhreastal níos mó ná míle duine uirthi.

Tabharfaidh gach cainteoir cur i láthair gairid, fiche nóiméad ar a mhéad, ar an obair a bhfuil ar siúl aige - tugann sé sin deis don lucht féachana réimse leathan d'ábhair a bhlaiseadh, chomh maith le cuid mhaith díospóireachta ina dhiaidh! Is seans iontach é bualadh le daoine a bhfuil cúrsaí ag éirí go hiontach leo, agus a bhfuil an Ghaeilge mar pháirt lárnach dá shaol ag an am céanna.

Rí-Rá spleodrach

Tá mise beagáinín sean len a lán taitneamh a fháil as an-chuid den ceol a bhíonn ar siúil ar an stáisiúin seo. Bím-se de thiar ag éisteacht le Raidío na Gaeltachta i rith an lae! Ach tuigim go mbíonn an-chuid ag éisteach leis na stáisiún pop (más pobp atá ar siúil acu!!!)

Cillian de Búrca agus Gina Ní Chathasaigh,
láithreoirí Raidió Rí-Rá, leis an bhfeidhmchlár iPhone
de chuid an chairtstáisiúin Ghaeilge agus iad ag seoladh
sceideal na gcláracha beo nua ar-líne.

Ach seo nuacht don aos óg! Le sraith spleodrach nua de chláracha beo á craoladh Luan go hAoine, leis na popscéalta is déanaí, ceol ó na cairteacha agus craic iontach don Bhliain úr - níl aon áit eile le bheith ach le Raidió Rí-Rá!

Tá cláracha úra Raidió Rí-Rá don bhliain 2011 dírithe go háirithe ar dhaoine óga sna meánscoileanna agus sna coláistí tríú leibhéil, ach tá an cairtstáisiún ag freastal freisin ar dhaoine atá ag iarraidh cluas a chur le hamhráin iontacha éagsúla le clár nua gach oíche Luain - Céadaoin.

Arsa Traic Ó Braonáin, Cathaoirleach Raidió Rí-Rá: "Cuirim féin an clár Fuaim Eile i láthair ar www.rrr.ie gach Luan go Céadaoin ó 6.00in um thráthnóna, leis an ceol ailtéarnach is fearr ag dul siar na blianta á chasadh agam. Tá sé tábhachtach go mbeadh rogha ceoil éagsúil ar fáil do lucht éisteachta Raidió Rí-Rá, ó is é an t-aon stáisiún ag seinm na gcnag ar fad trí mheán an Gaeilge, leis na cláracha nua do 2011 á chur i láthair ag an óige, don óige."

Bíonn beagán diabhlaíochta i gcónaí ag baint leis An Déardaoin Dána, curtha i láthair beo ar-líne ag an Ultach Cillian de Búrca ar www.rrr.ie gach oíche Dhéardaoin ó 6.00 - 8.00in. Bíonn duaiseanna le buachaint gach Déardaoin leis na comórtais idir na cumainn Ghaelacha agus na clubanna óige, tugann Dáithí Dalba go leor le machnamh a dhéanamh air i Smaointe na Seachtaine gach seachtain, bíonn An Scéal Siar ag Mairéad i nGaillimh, agus an nuacht is déanaí ó na coláistí tríú leibhéil ag Aodhán Ó Deá, Uachtarán na Gaeilge agus Ard-Rí na Mac Léinn é féin ar Raidió Rí-Rá!

Chomh maith leis sin, bíonn na cailíní Eilís Ní Fhearáin agus Gina Ní Chathasaigh ag craoladh beo ar Raidió Rí-Rá gach Aoine um lóin idir 12.00 - 2.00in le Ruaille Buaille Sa Rang. Díríonn an clár ar na daltaí scoile ar fad a éisteann leis an gcairtstáisiún ar www.rrr.ie agus cuireann na cailíní beocht ar ais sa seomra ranga le craic, ceol, agus comórtais difriúla curtha i láthair trí Ghaeilge gach Aoine.

Deir Gina Ní Chathasaigh, láithreoir Raidió Rí-Rá: "Tugann Ruaille Buaille Sa Rang seans do dhaoine óga an Ghaeilge a fhoghlaim agus a fheabhsú i slí spraíúil, spreagúil, agus bíonn deis ag gach duine páirt a ghlacadh sa chlár trí chur isteach ar na comórtais nó trí labhairt linn beo ar an aer. Tá an clár an-idirghníomhach agus ag brath ar ionchur ó na héisteoirí chun go mbeidh daoine muiníneach agus bródúil as a gcuid Ghaeilge a úsáid, agus táim féin chomh sásta go bhfuil an deis agam an teanga a labhairt ar na seónna ar Raidió Rí-Rá gach seachtain. Is breá liom é!"

Tugann óg-fhoireann Raidió Rí-Rá cuairt ar scoileanna ar fud na tíre freisin, áit go mbíonn deis ag daltaí vox popanna a thaifead agus a dtuairimí a thabhairt ar an gcairtstáisiún. Má tá do scoil ag iarraidh labhairt le Gina agus Eilís beo ar an aer, nó páirt a ghlacadh sa chamchuairt, cuir scéala chuig eolas@rrr.ie. Is féidir teagmháil a dhéanamh le láithreoirí uile na gcláracha nua ar Raidió Rí-Rá trí theachtaireacht a fhágáil ar facebook, ar www.rrr.ie nó a sheoladh go +353 (0)85 8409009.

Tá an cairtstáisiún le cloisteáil tríd an bhliain ar fad ar-líne tríd an bhfeidhmchlár ar an iPhone agus ar ghutháin Nokia, áit go mbíonn na scéalta spóirt agus PopNuacht is déanaí ar fad fite fuaite le scoth an cheoil ó na cairteacha. Cuir cluas le Raidió Rí-Rá, cairt-stáisiún na Gaeilge!

An chéad ghlúin eile...

Oisín Aodh

Tá muid ag éirí sean!

I mí Meán Fomhair 2009 scríobh mé faoi bhás mo mháthair. Anois tá scéal againn atá lán de lúcháir agus d'áthas. Tá gar pháiste againn  anois. An chéad ghlúin eile.

Rugadh Oisín Aodh ag deireadh na bliana. Leaidín mór trom a tá ann agus scámhóga láidir aige!

Is rud aisteach páiste a bheith again nach linne ina iomláinne é. Tá an fhreagracht anois ag a thuismitheorí fhéin, ag ár mac agus a bhean.

Ar ndóigh tá sé de dhualgas ar garthuismitheoirí na garpháiste a mhilleadh le grá!

Anois tá muid ag sealgaireacht sna siopaí, éadach, bréagáin, agus ar ball milseáin. Tá rudaí ceannaithe cheana féin. Tá Bábóg Béibí againn cheanna, á úsáid níos mó againne ná eiseann ar ndóigh. An gceannaíonn muid an stuif se go léir dó san nó dúinn féin? Ceist mhaith! Ar ndóigh beidh muid ag ceannach na CDanna agus leabhair ag Futa Fata, agus Cló Mhuigheó, go luath.

"Ós tusa a dheilbhigh go hiomlán mé
agus a d'fhuaigh i mbroinn mo mháthar mé.
Tugaim buíochas de bharr iontas mo dhéantúis;
de bhrígurb éachtachiad d'oibreacha.
B'eol duit go hiomlán m'anamsa
níor ceileadh ort fiú amháin mo chreat,
nuair a cumadh ós íseal mé, gur múnlaíodhi mbroinn na talún mé,
chonaic do shúile mo gníomhartha..." (Slm 138)

Moladh go deo le Dia!

Madra rua!

Lá breá a bhí i Lá Choille 2011. Bhí an fuacht agus an sneachta go léir imithe agus an tuisce thár n-ais againn. (d'fhilleamar ó Bhleá Cliath ar an 28ú lá!)

D'fhéachamar amach ar an ngarraí ó dheas den teach agus cad a bhí ann ach sionnach, madra rua, ina seasamh á scrabhadh féin. Faoin am ar féidir liom an fón fháil le pictiúir a ghlacadh bhí sé ag gluaiseacht arís ach shiúil sé cóngarach go leor don bhfuinneoig. Níor éirigh liom ach aon iarracht amháin a dhéanamh agus seo é.

Deirtear go bhfuil nead (nó pé rud a glaotar ar baile sionnaigh) soir ón dteach s'againne i ngarrán atá ar thaobh sruthán beag. Deirtear go mbíonn siad ag "pórú" i mí Eanáir agus Feabhra agus mar sin beidh muid ag súil le coileáin san earrach.

Athrú phlean....

Bhí sé go léir socraithe againn! Bhí an Nollag le bheith anseo agus beirt den triúr linn don saoire. Ach tháinig an fuacht! Agus lean an fuacht!

Ar an Luain bhí an tuisce reoite agus ó shin níor éirigh linn uisce a fháil sa teach. Agus lean an fuacht!

Buíochas le Dia tá comharsain alainn againn agus thugadar neart uisce in mbuidéal móra a faightear sna siopaí le huisce. Ach lean an fuacht!

Níl fhios againn cá thagann an píob leis an uisce isteach sa teach agus mar sin bhíomar ag tomhas cén áit a raibh a "reo-phointe!" Cuireadh uisce té ar an dtalamh anseo is ansiúd ach níor éirigh linn deoir amháin a fháil. Agus lean an fuacht!

Bhí an teach reitithe don Nollag. An crann gléasta. An turcaí ordaithe ach gan uisce reatha bheadh sé deacair cócaireacht go compórdach! Agus dúirt muintir na haimsire go leanfadh an fuacht go Lá 'le Stíofáin.

Mar a deireann an file:

"The best-laid schemes o' mice an 'men
Gang aft agley,
An'lea'e us nought but grief an' pain,
For promis'd joy"

Is ansin a d'athríomar na pleanana! Shocraíomar an Nollag a athrú soir agus mar sin beidhmíd ar an mbóthar ar Oíche Nollaig agu dul soir go Bhleá Cliath, turcaí, pióga mionra, brontanais, San Níoclás agus chuile rud eile ach amháin an Crann Nollag - ní raibh go leor spás againn.

Rud amháin atá go maith faoi seo ná go mbeadh an clann go léir le chéile ar Lá Nollag mar beidh muid lenár mac agus a bhean agus ár beirt iníon. Ní rabhamar ag súil leis seo mar tá an mac agus a bhean ag súil le páiste- ár gcéad gar-pháiste, ag an am seo agus ní bheadh siad linn ach amháin go raibh an aimsir comh holc.

Is olc an sceal é nach bhfuil maitheas de shaghas éigin ann!

Mar sin ar an maidin seo beidhmíd ar an mbóthar go Sráideanna Naofa Átha Cliath agus ta sé fós fuair!

Nollag faoi shéan agus faoi mhaise dúinn go léir!

Titim sneachta...

Caorán na gCearc

Bhí orainn dul ar an gClochán inné agus rinne muid iarracht ceart go leor ach theip orainn ara an mbóthar idir Chasla agus Chamas. Rinneamar sleamhmiú dramatiúil ar chasadh cham ar an mbóthar - tá neart acu ann - agus chinneamar ar filleadh. Níor deineadh aon damáiste do charr buiochas le Dia.

Go dtí inné níor thit sneachta ar bith anseo i gCaorán na gCearc. Ag tús na bliana scríomar faoin bhfuacht i mí Eanáir, ach cé go raibh sé an fhauir ar feadh tréimhse fada ní raibh sneacht ar bith anseo ag an azm sin. I ndairíre ní dóigh liom gur thit sneacht ar bith anseo gur fiú trácht air leis na bliainta. Ach inné do thit sneachta anseo. Ní raibh sé an-throm ach bhí go leor ann le gach áit a chludú le cuilt bán álainn. Nach íontach an bealach a athraíonn an cuilt bán céanna crot áite.

Ach na bóithre! Agus an fuacht! Scéal eile ar fad a bhí ann. Rinne mé iarracht tiomáint chuig an siopa - Tigh Dick (Tá sé ar facebook) ach bhí charr tar éis dul ó smacht aréir ar an chnoc idir an Cloch Mór agus Baile na hAbhann. Bhíodar ag iarraidh an carr a tharraingt amach ón claí agus bhí moill mór ar an trácht a bhí go mall cheana féin. D'fhag mé an charr ag an mBáintreach agus shúil mé.

Maidin álainn a bhí ann, fuair agus géar, ach bhí an aer glán sláintiúil. Bhí sé spéisiúil na rudaí a thugann tú faoi dearadh agus tú ag siúil seachas ag tiomáint. Cloiseann tú an ciúineas, do chos ar an dtalamh, na beithigh, corr charr. Feicteann tú na plandaí, tagann na madraí suas chugat (in ionad bheith ag rith id dhiaidh sa charr) agus na radharcanna.

Seo dhá cheann de na pictiúirí a ghlach mé ar maidin. (Nach íontach an rud é an fón phóca?)

ón mBáintreach Bán ó dheas (Árainn ar chul!)

Caorán na gCearc go moch ar maidin ón teach (Inis Mór ar chul)

Mise Raiftearaí

Raiftearaí agus a oidhreacht á gcomóradh i gclár nua

Bhí mé ag tiomáint anoir as Bhaile Átha Cliath tráthnóna éigin anuireadh agus chonaic mé comhartha ar thaobh an mbóthar. Duirt sé "Anthony Raftery's Grave Poet. Dúirt mé liom féin nár chualy mé trácht ar an bhfile áirithe sin gur bhuail sé liom gur Raiftearaí an file a bhí i gceist. Ní dhéanfaidh mé trácht ar chaol aiginteacht an té a shocraidh ar comhartha chomh aineolach a chur suas don file Gaeilge is mó cháil i measc daltaí óga na hÉireann, "..Raiftearaí an file lán dóchas is grá..."

Raifteirí an file!

Fear caoch, beo bocht a bhí ann a chaith formhór a shaoil ag fánaíocht i nGaillimh agus i Maigh Eo, ag ól, ag cumadh filíochta agus amhrán agus ag seinm ceoil “do phócaí folmha” nó gur bhásaigh sé 175 bliain ó shin, cothrom an ama seo. Mar sin féin, áirítear é ar dhuine de mhórfhilí na Gaeilge agus chuaigh a shaol agus a shaothar fileata go mór i bhfeidhm ar phobal Gaeltachta an Iarthair agus ar lucht na hAthbheochana freisin.

Is beag duine againn nach bhfuil cúpla líne ar a laghad d’fhilíocht nó d’amhráin Raiftearaí ina chuimhne ach is bearnach ár n-eolas ar an bhfear féin. Cé gur bhailigh An Craoibhín Aoibhinn a chuid amhrán agus gur fhoilsigh iad i bhfoirm leabhair céad bliain ó shin, tá go leo nach bhfuil fhios againn faoin bhfear fileata géarchúiseach a chum Eanach Dhúin, Cill Aodáin, Seanchas na Sceiche agus Máire Ní Eidhin i measc go leor eile.

Tá clár nua faisnéise  faoin bhfile le craoladh ar TG4.  Sa gclár téann Tadhg Mac Dhonnagáin, ceoltóir agus cumadóir eile amhrán as Maigh Eo (Futa Fata), sa tóir ar Raiftearaí agus ar an saol corrach, eachtrúil a chaith sé, ag fánaíocht roimhe go dtí gur bhásaigh sé beo bocht faoi Nollaig 1835.

Fiosróidh Mac Dhonnagáin an seanchas a bhaineann lena shaol, idir fhírinne agus fhinscéalaíocht, labhróidh sé le scoláirí, le lucht béaloideasa, le hamhránaithe aitheanta agus le staraithe. Tabharfaidh sé cuairt ar Mheiriceá Thuaidh, áit nár sheas Raiftearaí riamh ann ach atá tábhachtach ina scéal.

Feicfear nach é a chum ceann de na nathanna is cáiliúla ar fad atá luaite leis agus déanfar athchruthú drámaíochta sa gclár seo ar chuid de na heachtraí is mó ina shaol. Orthu sin atá páirteach, tá an Dr Nollaig Ó Muraile, an tOllamh Gearóid Denvir, Máirtín Jamsie Ó Flatharta, Collette Nic Aodha, Treasa Ní Cheannabháin, Máirtín Tom Sheáinín, Naisirín Elsafty, Caitríona Ní Cheannabháin agus Jimí Ó Ceannabháin. Is iad Aindrias de Staic, Naoise Ó Gibne agus Domhnall Ó Braonáin a ghlacann páirt Raiftearaí ag tréimhsí éagsúla a shaoil.

An comhlacht Sónta a léirigh do TG4 agus fuair an togra seo maoiniú ón scéim Fuaim agus Fís.

Hó! Hó Hó! 4 Leabhair NUA!!!

Tá Daidí na Nollag ag dul comh fada le Cló Mhuigh Eó leis na leabhair álainn seo a fháil le dul ina mhála mhór. Scríobh chuige chun do chóip féin a chinntiú.

Ciara Chainteach         
Le María Boden    
Cailín deas, gealgáireach í Ciara agus is maith le gach duine í. Ach tá rud amháin faoi Chiara nach maith le duine ar bith… tá sí iontach cainteach!  Ansin, cuireann sí aithne ar Laura agus cloiseann sí teanga nach bhfuil sí in ann aon rud a rá inti… go fóill beag! 

ISBN 978-1-899922-68-0
€8.50 Lándaite    
Do léitheoirí 8+   

---

Bronntanais agus Féiríní Eile             
Le Áine Ní Ghlinn          
Imíonn Ben le gaoth agus é ag spraoi lena bhronntanas breithe... Faigheann Mamó luchóg bheag fáiscithe agus triomaithe mar bhronntanas ón gcat...
 Féiríní fíoraisteacha agus bronntanais bharrúla!
 Tuilleadh seoda fileata ó Áine Ní Ghlinn, léirithe go gleoite ag Carol Betera.

ISBN 978-1-899922-67-3
€8.00 Léaráidí D/B           
Do léitheoirí 8+           

---

Cad a Tharla Don Eolaí Óg?                              
 Le Liam Mac Uistín
Buachaill an-chliste é Alecs. Socráionn sé cur isteach ar Chomórta s Eolaí Óg na Bliana ach ní fada go bhfaigheann sé amach gur leacht ar leith atá déanta aige ! Is ansin a thosaíonn an spórt !Eachtra spleodrach eile ó pheann oilte Liam Mhic Uistín. Maisithe ag Martin Fagan.

ISBN 978-1-899922-69-7
€8.00 Léaráidí D/B 

Do léitheoirí 8-12

---

Cé Chomh Mór agus atá An Ghealach?                      
Le Heather Henning
 “Cé chomh mór agus atá an ghealach?”
 “An bhfuil an ghealach i bhfad ar shiúl uainn?”
Bíonn go leor, leor ceisteanna ag Cáit bheag do Mhamaí. Is cinnte go bhfuil dúil as cuimse aici sa ghealach mhór bhuí. Ach chun a cuid ceisteanna uilig a fhreagairt is gá di turas beag a dhéanamh! Maisithe ag Stephanie Longfoot.

ISBN 978-1-899922-70-3
€9.00 Lándaite
Do léitheoirí 7+

"Bhuail mé le Sean-mháthair Obama!"

Is é Frank Reidy a bheidh mar aoi speisialta i gcomhair an Oíche Airneáin a bheidh ar siúl i gClub Áras na nGael 45 Sráid Doiminic , Gaillimh ar an 9 Nollaig.

Sa bhliain 1994, cuireadh an Ceannfort airm go dtí oirthear na hAfraice. Bhí sé ina bhall de mhór-iarracht idirnáisiúnta a cuireadh le chéile faoi scáth na Náisiún Aontaithe chun déileáil leis na fadhbanna iomadúla a d’eascair as líon mór teifeach a d’fhág Ruanda tar éis an chinedhíothaithe.

Beidh sé ag cur síos ar an leabhar Ó Chósta go Chósta a scríobh sé agus chomh maith leis sin beidh sé ag taispeáint sleamhnán do na háiteanna a raibh sé ag taisteal iontu.

Scoth na cártaí agus eile i mBÁC

Bhí mé sa Siopa Leabhar ar Sr Fhearchair, BÁC le déanaí le cartaí nollag a cheannach. Tá i bhfad níos mó na cartaí sa siopa dar ndoigh.

Tá siad ag tacú le táirgí déanta in Éirinn agus le carthanais Éireannacha i mbliana, leis an réimse is mó de chártaí dátheangacha ar díol i 6 Sráid Fhearchair idir seo agus an Nollaig.

Tá tús curtha le hAonach na gCártaí Nollag dátheangacha ins An Siopa Leabhar an mhí seo - iad uile déanta in Éirinn - áit go bhfuil cártaí de chuid na Dánlainne Hugh Lane agus leis an ealaíontóra Éireannaigh Yvonne Kennedy i measc rogha na gcártaí carthanachta eile.

Tá An Siopa Leabhar ag tacú le Concern, Cumann Ailse na hÉireann agus Aware, carthanas a chabhraíonn le daoine in íslebrí, trí chártaí Nollag dá gcuid a dhíol i mbliana. Tá beirt oibrí an tSiopa Leabhar ag bailiú airgid d'Action Prostate Ireland trí chroiméal a fhás mar chuid den bhfeachtas Movember le linn na Samhna freisin.

Daragh Ó Tuama

Arsa Daragh Ó Tuama, Bainisteoir nua an tSiopa Leabhar: "Ní hamháin go bhfuil scoth na gcártaí carthanachta i nGaeilge agus i mBéarla ar díol againn, ach tá scoth na mbronntanas Éireannacha agus Gaeilge le ceannach ins An Siopa Leabhar a chuirfeadh éad ar Dhaidí na Nollag féin fiú!

"Sa bhreis ar réimse leathan leabhar, dlúthdhioscaí agus DVDnna ar nós Cré na Cille a shásódh gach aoisghrúpa, tá An Siopa Leabhar ar cheann de na beagáin asraonta miondíola in Éirinn go bhfuil cluichí Scrabble na Gaeilge do dhaoine fásta de chuid Ghlór na nGael agus béirín ildaite, idirghníomhach BábógBaby ar díol ann."

Níl ach fás agus borradh i ndán do An Siopa Leabhar sna míonna amach romhainn ach oiread - tá suíomh idirlín úr an tSiopa le seoladh go luath (seo an ceann atá acu faoi láthair!) agus déanfar oscailt oifigiúil ar An Siopa Leabhar nua de chuid Chonradh na Gaeilge in Áras Chrónáin, lárionad cultúrtha Chluain Dolcáin i mBaile Átha Cliath, gan mhoill leis.

Suantraí an tromluí

Le Marion Gunn

An phoblacht a cailleadh sna geallchluichí

Féile Mhíchíl a n-imeartha i gcoim na hoí’:

ní hionann í agus Éire mo chroí.

Poblacht a shaoraigh baincéirí

as sáinn nár tháinig sí féin aisti:

ní hionann í agus Éire mo chroí.

Poblacht nach daonlathas a thaobhaíonn sí

ach gabhaltais bheaga mar ríocht Chiarraí:

ní hionann í agus Éire mo chroí.

An phoblacht a ghlac iasacht scillingí

ó rídhamhna uasal Liam óg Buí:

ní hionann í agus Éire mo chroí.

An phoblacht a caitheadh i dtraipisí

gan uachtarán tofa, le rialú gan bhrí:

ní hionann í agus Éire mo chroí.

An phoblacht a chaill a náire is a slí,

a thug cúl le Dev is le Connolly:

ní hionann í agus Éire mo chroí.

Tá an phoblacht shlecht ghlas níos gearmánaí

ná bratwurst lofa na neascóidí:

ní hionann í agus Éire mo chroí.

Tá an phoblacht mar cheantar tástála buamaí

airgeadais i dtrialacha an ECB:

ní hionann í agus Éire mo chroí.

An phoblacht a scaoil uaithi na hacmhainní

ó bharr go bun a farraigí:

ní hionann í agus Éire mo chroí.

An phoblacht a threascair Teamhair na Rí,

beag beann ar shinsir ná ar lucht sí:

ní hionann í agus Éire mo chroí.

Tá poblacht an rachmais ag imeacht le gaoith,

agus fuílleach a maoine ag lucht na faillí:

ní hionann í agus Éire mo chroí.

Tá an phoblacht sin coigistithe is Gaeil ag guí

go seasfaidh seantír ár n-aislingí,

gurb ionann í agus Éire mo chroí.

Duais mór nuachtáin idirnáisiúnta do Ghaelscéal

Tá aitheantas idirnáisiúnta tugtha don nuachtán náisiúnta Gaeilge, ‘Gaelscéal’, agus gan é ach sé mhí ar an bhfód! Tá ceann de na príomhdhuaiseanna sa Chomórtas Eorpach Nuachtáin (Gearmáinis) buaite ag an nuachtán, a bhíonn ar fáil ar fud na tíre gach Aoine agus ar líne.

Gaelscéal ist ein sympathischer Newcomer aus Irland in gälischer Sprache. Die sehr kleine Mannschaft aus 3 Redakteuren, einem Fotografen und einem Layouter zeigt, was man mit gutem Design und Konzept erreichen kann: eine sehr moderne Zeitung. Die Typografie ist zeitgemäß und unverwechselbar, die Leserführung mit kleinen Landkarten sehr klar und übersichtlich. Das Projekt startet vielversprechend und es bleibt zu hoffen, dass sich Gaelscéal auch in den kommenden Jahren am European Newspaper Award beteiligt.

Roghnaigh painéal de shaineolaithe agus dearthóirí idirnáisiúnta nuachtáin an foilseachán ‘Gaelscéal’ as 219 nuachtán ó 27 tír san Eoraip as ucht ‘feabhas an dearadh agus ardchaighdeán an t-ábhar, cé nach bhfuil acu ach foireann bheag’. Bhí Gaelscéal san iomaíocht le mór nuachtáin na hEorpa ar fad, leithéid an ‘Bild Zeitung’ ón Ghearmáin a dhíolann 3 mhilliún cóip sa lá.

Deir Bainisteoir Tionscadail Gaelscéal, Trevor Ó Clochartaigh, go bhfuil ríméad orthu faoin duais. ‘Is aitheantas iontach é seo ó phainéal daoine a bhfuil scil faoi leith agus taithí na mblianta acu in earnáil na nuachtáin. Tá moladh tuillte ag an fhoireann ar fad, an lucht deartha, eagarthóireachta agus díolachán, gan trácht ar na scríbhneoirí agus colúnaithe ar fad a chuireann ábhar den scoth ar fáil dúinn ó sheachtain go seachtain. Deimhníonn an duais go bhfuil muid ag comhlíonadh ár ngealltanas d’Fhoras na Gaeilge agus pobal na tíre go gcuirfeadh muid nuachtán ilghnéitheach, nua-aimseartha d’ardchaighdeán ar fáil ar fud an oileáin agus ar líne agus tá muid buíoch dóibh as ucht an mhuinín a chuireann siad ionainn agus do na léitheoirí agus fógróirí ar fad a thacaíonn linn. Tús maith leath na hoibre, deirtear agus beidh Gaelscéal ag iarraidh barrfeabhais a chuir ar an nuachtán go leanúnach as seo amach chomh maith.’

Deir Ciarán Dunbar, Eagarthóir Gaelscéal, ‘Léiríonn an deascéala seo, go bhfuil muintir na hÉireann ábalta a bheith chun tosaigh sna meáin agus deiseanna nua a chruthú a sheasfaidh an fód in aghaidh comórtas ar bith ar domhan, ach an misneach a bheith againn tabhairt faoi. Tugann seo spreagadh dúinn feabhas agus forbairt bhreise a chuir ar Gaelsceal sna míonna agus blianta atá romhainn.’

Deir Colm McSherry, dearthóir Gaelscéal, “Is onóir ollmhór é seo a bheith curtha san áireamh i measc cuid de na dearaidh is fearr san Eoraip agus a bheith aitheanta ag na dearthóirí clúiteacha seo – go hairithe tar éis ocht mí go díreach”

Bronnfar na 12ú Duaiseanna Eorpacha Nuachtáin le linn na Comhdhála Eorpaigh Nuachtáin i Vín, príomhchathair na hOstaire mí Aibreán seo chugainn. Beidh Foireann ‘Gaelsceal’ ar an ardán ansin leis na buaiteoirí móra eile ó ‘Diario de Noticias’ as Madeira na Portaingéile, ‘Bergens Tidende’ ón Iorua, ‘Politiken’ na Danmhairge, an ‘Sunday Herald’ as Alba agus ‘Frankfurter Rundschau’ na Gearmáine.

Is comhfhiontar é ‘Gaelscéal’ idir Eo Teilifís agus an ‘Connacht Tribune’. Tá oifigí acu sa Spidéal agus i nGaillimh agus buanfhoireann de chúigear acu. Tá painéal leathan de scríbhneoirí agus colúnaithe fud fad na tíre agus thar lear ag ‘Gaelsceal’ chomh maith, a chuireann ailt ar fáil go rialta. Bíonn meascán de nuacht, cúrsaí reatha, nuacht réigiúnach, gné-ailt, anailís, ábhar oideachasúla agus spórt le fáil i Gaelscéal gach seachtain.

Oíche Bhuitléarach i nGaillimh

Beidh Éamon de Buitléar i láthair  mar aoi speisialta ar an Máirt 16 Samhain i gClub Áras na nGael ar Sr. Doiminic in nGaillimh i gcomhair Oíche Airneán sa  Chathair .

Is scríbhneoir agus scannánóir é Éamon de Buitléar. Is stiúrthóir bainistíochta é ar an gcomhlacht Éamon de Buitléar Teo (Béarla). Is comhlacht é seo a dhéanann sainfheidhmiú ar Fiadhúlra Scannánaíochta agus clár faisnéise le haghaidh an teilfís. Is eisean agus Garrit van Gelderen a rinne na cead scannáin teilifise ar dhúlra na tíre ar teilifís - an sraith íontach cáiliúil sin "Amuigh faoin spéir!".

Bhí baint aige le ceol traidisiúnta in éineacht le Séan Ó Riada agus ina dhiaidh sin, bhí baint aige le bunú an ghrúpa ceoil traidisiúnta Ceoltóirí Chulann 1961-1969.  Nuair a fuair Seán bás (1972) bhunaigh sé Ceoltóirí Laighean. Tá roinnt de na ceirníní dá gcuid ceoil éisithe ag Gael Linn.

Beidh Éamonn ag taispeáint sleamhnáin dá chuid oibre agus ag cur síos ar a shaoil go dtí seo.

Is fiú go mór teacht go dtí an oíche airneáin seo.

Ciúnas!

Bhí clár ar an teilifís  - BBC The Big Silence  (Béarla) le déanaí inar bhain scata beag daoine trial as ciúnas a chleachtadh ina saol. Ní rud bunúsach spioradálta a bhí i gceist ach ciúnas daonna a chleachtadh. Ar ndóigh chuadar chuig mainistir Beinidichteach Worth i Sasana chun a fháil amach conas é a thrialadh ina a saol. Bhí manach ansin a cheap go mbfhéidir go mbeidh sé ábalata macnamh doimhin a mhúineadh do "gnáth duine."

Táid ann a deireann gur rud mínadurtha é an ciúineas. "Tá teanga againn len é a úsáid!" a deirtear. Ar bhealach ní tost nó fiú caint ós árd atá i gceist ach cúlú beagáinín ó bhruidiúleacht an tsaoil. An idirlíon, an teilifís, an raidío, fuaim an tsaoil. Dúirt duine de na mánaigh ar an gclár gurb é an focal a chuala sé níos mó ná focal ar bith eile agus iad ag caint faoi am a thabhairt le bheith ciúin ná "gnóthach" (busy). Bíonn muid ró gnóthach! Cuid acu bhí creidimh i nDia acu, cuid nach raibh.

Níl an srath cláracha thart go fóill ach bhí sé soiléar go raibh sé an deachair a bheit ciúin sa tsaoil atá inniú ann. Chinneadar ar seachtain iomlán ciúin a caitheamh le chéile in ndíseart de chuid na nÍosanaigh i dtuaisceart na Breatine Bige. Ní raibh ceangail ar bith le bheith acu leis an saol lasmuigh agus ar ndóigh ní raibh cead acu labhairt le chéile. Bhí cead acu caint a dhéanamh le comhairleoir profisiúnta ar feadh píosa gach lá.

Tá sé spéisiúil an éifeacht atá ag an ciúineas seo ortha. Cuid acu is cineál eachtra atá ann, eachtra ina aimsítear doimhneacht ionta nach raibh fhios acu a bheith ann. Cuid acu ba rud uafásach é gan rud ar bith ar siúil acu ach bheith leo féin. Rud síochánach a bhí an do dhaoine eile agus cuid acu chuir sé ag caoineadh iad. Bhíodar uaigneach, feargach, brónach, scanartha, neirbhíseach ach is dócha gur an rud is mó a bhí á tharliúint ná go raibh cuid acu ag buaileadh leo féin don chead uair riamh.

Tá mé ag súil leis an cead mír eile den clár.

Ag bailiú feamaine!

Chuamar thíos ar an trá ag bailliú feamaine - trá Bháid agus Thobair Choilmcille.

Bhí an lá scamallach ach bhí sé te go leor agus bhí neart feamaine le bhaint ann.

Bhí bád amháin le duine amháin, amuigh ar an bhfarraige, ag iascaireacht.

Leathamar an fheamain ar an garraidh nuair a d'fhileamar ar an teach!

Feamainn ar an trá

Tuar ceatha!

Bhí mé amuigh ag tiomáint idir Baile Locha Riach agus Cathair na Gaillimhe dhá oíche ó shin. Bhí gealach lán an-gheal ann. Thosaigh sé ag báistí agus nuair a bhí an cioth thart - tá an-chuid muireannaí báistí again ag an tráth seo den bhliain - thug mé faoi dearadh go raibh tuar ceatha gealaí le feiscint go soiléar sa spéir ós ar gcionn. Chuala mé go raibh a leithéad de rud ann ar ndóigh ach ní fhaca mé ceann go dtí an oíche sin.

Se pictiúir de thuar ghealaí a fuair mé ar an idirlíon.

Bás mháthar!

Mo thuismitheoirí (ag cothrom lae trí scór bliana an phósta i 2009)
Posta: 27 Mean Fomhair 1944
Scarthad ag an mbás: 26 Feabhra 2005
Aontaithe arís i bParthas Dé: 12 Mean Fomhair 2010

Cailleadh mo mháthair ar an nDomhnach. Bhí sí 91 bliain d'aois.

O fuair m'athair bás cúig bliain ó shin bhí a cumas meabhrach ag isiliú mar a tharlaíon do an-chuid sean daoine. Nealtriú is dócha a glaoghtear ar an galar a bhí uirthi.

Bhí sí pósta le m'athair le seasca bliain agus is cosúil gur goill a bhás go mór uirthí.

Tháinig an bás cuíosach tobann uirthí ach bhí an triuir leads a bhí ina chónaí in Éirinn lena a mná chéile thar timpeall uirthí nuair a glaogh Dé uirthí ag an deireadh. Bhí sí ciúin, gan rian phiain uirthí agus gan imní ag cuir isteach uirthí mar a tharlódh go minic le ceithre bliain anuas.

Molaim go mór na banaltraí san oidspidéal (Baile Bhlainséir) agus roime sin an foireann ag an teach altranais (Parke House - Béarla)ar a raibh sí ag fáil churam faoiseamh. Ní fhéadfadh siad a bheith níos cinealta lei nó linne.

Bhí muid ag súil le n-í a bhailliú agus í a thabhairt abhaile ar an nDomhnach ach bhí plean eile ag Dia di. Tháinig isiliú mór ar a brú fola ar an nDaordaoín agus nuair nár tháining aon fheabhas air an Aoine mhil an doctúir í a thabhairt chuig an oispidéal i mBaile Átha Cliath.

Bhí mise chun dul thuas cuichí ar an Domhnach ach mhol mo bhean go mbeadh a turas ró fhada le do soir agus anoir ar an lá céanna agus rinneamar socrú fanach so cathair ar an oíche Sathairn.

Buíochas lé Dia gur thárla sé mar bµi mé i láthair a bheith leithí ag an noiméad deireannach.

Ar dheis Dé go raibh sí.

Frustrachas an M50

Bíonn an méid sin frustrachas ag baint leis an gcóras ríomh-dola atá acu. Tá sé a reachtáil ag eflow agus ar ndóigh bhí deachrachtaí acu ón tús.

Ar dtús ní raibh éinne i ndán an rud a íoch as Gaeilge, bhí ort an suíomh Béarla a úsáid. Diaidh ar ndiaidh tá sé sin a cheartú acu ach tá tuilleadh le déanamh!

Má théim go Baile Átha Cliath bhí sé de nós agam an dola a íoch roimh ré ar an riomhaire agus d'éirigh liom é a dhéanamh go dtí a seachtain seo caite. Ach cupla lá ó shin rinne mé iarracht agus theip glan ar an gcóras. Níor thóg sé uimhir mo charr agus ní raibh mé i ndán an rud a íoch.

Scríobh mé chucu mar seo - bíonn ort ceann de na diabhal foirmeacha a líonadh mar níl seoladh r-phoist ar an suíomh!:

"Rinne mé cúpla iarracht an dola a íoch ar maidin agus theip ar an chóras. Bhí mé ag úsáid Firefox 3.6.8 don MAC.

Ansin bain mé trial as Safari agus fuair mé an teachtaireacht "Your browser is not supported by this site. Please click here to get the latest version of Internet Explorer or here to get the latest version of FireFox." Ní féidir Explorer a úsáid ar MAC agus tá Safarí 5.0.1 (2010) agam.

Ar maidin bhí freagra agam:

A Tuasil (sic) O Rian,
Go raibh maith agat as teangmhail le serbhís custaiméirí eflow.

Cuirimid failte roimh teangmhail mar seo agus beidh nóta déanta air. Tá ár tionscadal ar an M50 an-nuálach agus tá sé ár tosaíocht príomhúil faoi lathair.

Táimid tar éis alán am agus acmhainní a chuir isteach sa tráchtáil idirlíne agus beimid ag uasgrádú na feidhmeanna diffrúil in am trátha.

Feicimid nach bhfuill Safari agus Mozilla Firefox 3.6.8 ar fáil i gcóir íoslódáil ar ríomhairí Apple Mac áfach táimid ag deanamh iarracht an fócas custaiméirí a barrfheabhsú. Iarrimid ort fanacht ama linn.

Tá brón orainn ar an míchaoithiúlacht seo.

Tar éis féachaint ar na turasanna don gluaistéan XYZ, feicimid go bhfuil turas amháin gan íoc ar ár córas. Bhí an turas seo ar an 24/08/10, Uimhir Fhógra Dola Neamhíoctha 1183700752, agus tá iarmhéid €6 gan íoc.

Dean nóta, tá trí slí gur féidir íocíocht as na píonóis ar an M50, mar a leanas:
1: Téir go dtí an rogha "Íoc Gnáth-Iarratas Dola/Fógra Dola Neamhíoctha/Pay a Notice/Penalty", chuir isteach an Uimhir Fhógra Dola Neamhíoctha 1183700752.
2: Déan teangmháil len ár roinn serbhís custaiméirí ar na huimhir thíos.
3: Déan scanáil ar an litir a bhí postáilte amach chugat i shiopa Payzone.

Má tá a thuilleadh ceistenna agat, déan teangmháil linn. Tá na rogha teangmháil atá ar fáil ar fad thíos.
Le Meas
(ainm duine)
Serbhís Custaiméirí Eflow

Mar sin, mar tá MAC ag éinne agus úsáid a bhaint as na brabhsálaí Safari nó Firefox i féidir íoch as. Níl Explorer le fáil don MAC a thuile!

Nach gcuirfeadh sé soir thú?

Seoda na nOileán

Tá Coiste Fhéile Chomórtha Joe Éinniú ag eagrú oíche mhór ceoil, amhrán agus damhsa i dteach ósta ‘Tí Mheaic’ i gCarna, ar an Aoine seo chugainn 10ú Meán Fomhair ag 9.00in, mar cheiliúradh ar an dlúthdhiosca nua ‘Seoda na nOileán’ atá curtha amach ar an margadh ag an bhfliúitadóir Marcus Ó hIarnáin (Béarla) as Ruisín na Manach (Carna) agus an boscadóir Johnny Ó Conghaile as Inis Bearacháin ó dhúchas. Tá cáil i bhfad agus i ngearr ar an mbeirt cheoltóirí seo agus is seoda ceart atá sa dlúthdhiosca nua.

Rinneadh taifead ar an gceol ar fad ar an teallach i dteach Mharcuis i Ruisín na Manach agus is álainn go deo an fuaim a thagann ón mbeirt dlúthchairde. Ag coinneáil comh-cheol leo ar an dtaifead spleodrach seo, tá Tim Edey ar an ngiotár agus Brian McGrath ar an bpianó.

I measc na haíonna speisialta a bheidh ag glacadh páirt sa cheiliúradh seo i dTigh Mheaic, beidh Proinséas, Breandán agus Labhrás Ó hIarnáin, chomh maith le ceoltóirí, amhránaithe agus damhsóirí áitiúla eile.

Is í Neansaí Ní Choisdealbha a bheidh mar aoí-chainteoir ar an oíche. Is ceoltóir den scoth í Neansaí agus bíonn sí le cloisteáil go minic ag craoladh ar Raidió na Gaeltachta.

Tá céad míle fáilte roimh cách ag an ócáid i gCarna!