Sa bhus!

Tá seirbhís bus idir cathair an Gaillimhe agus Aerphort Bhaile Átha Cliath. Gobus (Béarla) an tainm atá ar an chomhlucht agus is comhlacht Gaillimheach í. Bhain mé triall as don gcéad uair ar an nDéardaoin se caite agus chuir sé íontas orm cé chomh chompórdach agus cé chomh sciopadh is a bhí sé. Leis an mótarbhealach nua anois ann níor thóg sé ach dhá uair agus trí ceathrú ó stop go stop. Stop sé le daoine a lingint amach i gcroí lár na cathrach agus ansin ar aghaidh chuig an gcathair trén tollán nua ón gcalaphort go dtí an M1 agus ansin chuig an aerfort.

D'fhéadfainn dul san eitileán ach chosnódh sé timpeall €120 agus tógadh sé bfhéidir an méid ceanna ama nuair a thógtar an dianchuardú, seiceáil isteach agus bheithe ag feithimh ar bhagáiste ar an taobh eile.

D'fhéadfainn dul ar an traen (€48.00+), atá beagáinín níos chompórdaí ach tógadh sé sin i bhfad níos mó ama agus bheadh orm bus, nó taicsí a fháil chuig an aerphort.

Ar an bus seo bhí nasc idirlíon WiFi (dílseacht gan sreang) le fáil saor in aisce.

Tríd is tríd bhí mé thar a bheith sásta leis. Chosnigh an ticéad fillte €25.00 orm.

Diarmuid Ó Máirtín, Cad dúirt sé?

Tá se deachair píosaí fada a léamh ar an ngréasán dár liom. Is fearr liom píosaí léitheoireachta a léamh ar pháipéar.

Bhí mé ag lorg nuacht inniú faoin ráiteas a d'éisigh an Cairdinéal inné agus é ag lorg easpag cúnta ón bPápa chun cabhrú leis. Nior aimsigh mé é ach bhí an-chuid léirmheastóireacht, an chuid is mó de a bhí an-chriticiúil ar an cinneadh a tá déanta aige. Tá ráiteas ar a thiomántas don Árd Deoise (Béarla) ina lúitear á ráiteas. Smaoinigh mé ar Naomh Peadair a shéan a Mháistir in am a ghátar. Meas tú cén fáth nár éirigh sé as?

Ach ní seo a chuir mé ag smaoineamh le se a scríobh. Ní hea agus mé ag brabhsáil liom tháinig mé ar suíomh Árd Deoise Bhaile Átha Cliath. Agus thosaigh mé ag léamh nótai Dhiarmada Úí Mháirtín, an Árdeaspaigh, ar an chaint a thug sé do na ridirí seachtain ó shin. Bhí mé gafa!

Is mó an méid atá scríofa agus ráite faoi seo. Daoine ag rá go bhfuil scoilt idir eisean agus a bhráithaire easpaigh agus leis an bPápa fiú. Rith sé liom cé gur chuala mé na míreanna nuachta faoi, mar aon le an-chuid, nár léigh mé an méid a bhí ráite aige agus cén fath a duirt sé an méid a dúirt sé, nó fiú cad a dúirt sé!

Is dócha go bhfuil an rud céanna fíor faoin litir úd ón bPápa chuig Caiticigh na hÉireann, "Le himní chroí!"

Is cosúil go bhfuair sé cuireadh labhairt leis Ridirí Naomh Cholumba ar an "Eaglais Caitlicí sa Todchaí" agus b'shin a téama a bhí aige. Tá a chuid nótai (Béarla) le fáil ar an suíomh. Caint an-macánta, an-domhain, an smaointeach atá ann. Tá i bhfad níos mó ann seachas na "blúiríní fuaime" a cloistear ar an raidío nó ar na nuachtáin. Cé go ndeireann sé go bhfuil díomá air, go bhfuil "forsaí", (fórsaí láidir a deireann sé agus ní "fórsaí dorcha"mar a tuairiscíodh in áiteanna), atá ag iarraidh an fhirrine a cheilt. Ní haon ionadh é sin, is daoine daonna sinn uiligh.

Is fiú go mór na nótaí seo a léamh ina iomlán má tá duine chun cainte faoin méid a dúirt sé. Tá seo fíor faoi thréadlitir an Phápa chomh maith.

Mar a deireann guidhe an Phápa sa litir úd:

"Is ortsa, a Dhia Trí-Aonta,
Agus muinín mhór againn i gcoimirce ghrámhar Mhuire, Banríon na hÉireann agus ár máthair féin, i Naomh Pádraig, i Naomh Bríd agus in iomlán na Naomh, a chuirimid ár gcúram féin, cúram ár gclann, agus cúram riachtanas na hEaglaise in Éirinn.
Áiméan."

Seán Ó hAdhmaill - An fear le Gaeilge a chur i mbéal na ndaoine in Éirinn arís?

"Ag brú níos faide ar aghaidh don Chonradh"

Chuala mé díospóireacht cuíosach teasaí idir Uachtarán reatha Chonradh na Gaeilge, Pádraig Mac Fhearghusa, agus Seán Ó hAdhmaill ar Iris Anoir (Raidió na Gaeltachta Céadaoin 31 Márta 2010). Chuir sé beagáinín iontas orm cé chomh bríomhar is a bhí an díospóireacht. Sé an íomhá atá amach ansin go forleathan ag an gConradh na dream seandóirí, sean-fhaiseanta, léanta atá daingnithe istigh in a chaisleán beag compordach féin. Scoth-aicme mí-éifeachtach nach bhaineann le hábhar!

Ach seo duine óg bríomhar ag tabhairt dúshlán iomlán don íomhá sin. Mar aon le haon eagraíocht stairiúil bhí an fear óg seo ag breathnú siar chuig fréamhacha na heagraíochta, chuig Dubhglás de hÍde féin (ar dheis), fear a bhí mar Uachtarán ar ghluaiseacht a bhí chomh láidir leis an Cumann Lúthchleas Gael céad bliain ó shin le mana a fháil dá fheachtas - "Ag brú níos faide ar aghaidh don Chonradh!"

Seo fear óg atá gníomhach agus le tuiscint ar na "meán sóisialta." Leathanach Facebook agus LinkedIn aige. Ag tuibhteáil ar Twitter. Agus atá a bhlag fhéin, "Do Chonradh na Gaeilge" aige chomh maith. Fear an fiche haonú aois.

Ach cé hé an lead óg seo? Cé h-é an fear seo atá a tarraingt taca ó gach áird den cibearspás - mar shampla "Ghlacfainn Páirt Níos Mó sa Chonradh dá dToghfaí Ó hAdhmaill!" nó "Cuireadh chuig Árfheis Chonradh na Gaeilge" a thugann lán tacaíocht dó. Cad as dó? Cad tá déanta aige roimhe seo?

Rinne mé beagáinín taighde!

Rugadh agus tógadh Seán Ó hAdhmaill le Gaeilge i mBéal Feirste chois chuan.

Chuaigh sé tríd an chóras gaeloideachais ón réamhscolaíocht go leibhéal na hiarchéime. Is céimí Fiontar é. Tá taighde iarchéime ar siúl aige faoi láthair leo, ar dhea-chleachtas idirnáisiúnta sa tiomsú airgid agus ceachtanna foghlamtha don earnáil dheonach Gaeilge.

Tá cónaí air anois i mBaile Átha Cliath lena bhean chéile (agus ceann taca) Tara - féach an pic ar dheis!. Tá mac óg aige, Fionn.

Is Oifigeach Forbartha é le Forbairt Naíonra Teoranta agus bhí an post céanna aige le Gaelscoileanna Teo. Chuidigh sé le bunú 4 ghaelcholáiste, 8 ngaelscoil agus 5 naíonra gaelach le trí bliana anuas. Féach mar shampla ar "Fás rábach sna Naíonraí gaelacha i lár an Cúlú Eacnamaíochta" (Deaireadh Fomhair 2009) ar an mblag Gaeltacht 21.

Céard tá déanta aige sa Chonradh?
Is duine de bhunaitheoirí Na Gaeil Óga é. Óg-eagraíocht bunaithe le mic-léinn a mhealladh isteach san fheachtas STÁDAS i 2004. B'shin an feachtas a ghnóthaigh stádas oifigiúil don teanga sa Aontas Eorpach.
Chláraigh siad mar Chraobh de Chonradh na Gaeilge i 2006. Sa bhliain céanna toghadh Seán go dtí an Choiste Gnó. Toghadh é go leanúnach ar an gCoiste Gnó ó shin i leith. Toghadh go dtí Buanchoiste (coiste airgeadais) Chonradh na Gaeilge sa bhliain céanna chomh maith agus tá sé mar Chathaoirleach ar Choiste Contae Átha Cliath athbhunaithe ó anuraidh.

Is ionadaí Coiste Gnó Chonradh na Gaeilge é ar Bhord Stiúrtha Sheachtain na Gaeilge Teo.

Bhí agus tá sé an-ghníomhach i bhfeachtais éagsúla le blianta beaga anuas. Mar a dúrathas cheana bhí an-bhaint aige leis na Gael Óga i bhfeachtas rathúil STÁDAS na Gaeilge san Eoraip.

I 2006 bhí sé bainteach leis an Feachtas Gaelú na bhFón Póca a spreag seirbhís tuarthéacs (Bearla/Gaeilge)Vodafone “Get the focal” agus Gaelfóin Samsung agus seirbhísí eile cosúil le seirbhís suthach Gaeilge Meteor. (Tá suíomh Fón services as Gaeilge are Facebook!)

Ó 2006 tá sé gníomhach le Feachtas oideachais Chonradh na Gaeilge.

I 2007 bhí sé bainteach le Do Rogha, feachtas chun an chórais Luath-thumoideachas Iomlán a chosaint tar éis eisiúint ciorclán 0044/07 (go gairmiúil le GAELSCOILEANNA TEO. agus go deonach le Conradh na Gaeilge).

Mhol sé rún chun stáisiún raidió Gaeilge don óige a bhunú ag Ard-Fheis 2007 den Chonradh na Gaeilge. Bunaíodh Raidió X Teo. tar éis Seimineár Oireachtas na Gaeilge ar an gceist. I 2008 chuaigh Raidió X beo ar líne. Athraíodh ainm Raidió X go Raidió Rí Rá i 2009. Chuaigh Raidió Rí Rá beo ar FM i mBaile Átha Cliath, Luimneach, Corcaigh agus Gaillimh. Bhí mír ag Seán féin ar an stáisiún idir 2008-09, Éagsúlacht@8. (Sa pic ar dheis tá Seán Ó hAdhmaill le Miriam Maher agus Iaraire Ghaeltachta Éamon Ó Cuív ag an stáisiún anuireadh).

I 2008 bhí sé bainteach leis an fheachtas Glac Leis a dhíríonn ar dhaoine óga a chumasú agus a spreagadh le seirbhísí Gaeilge a éileamh ó chomhlachtaí poiblí. Dhírigh an chéad chuid den bhfeachtas ar dhaoine óga a bhí ag freastal ar Choláistí Samhraidh.

I 2009 bhí sé bainteach leis an fheachtas chun go mbeadh rogha Gaeilge ar fáil ar na huathmheaisíní bainc de chuid Banc na hÉireann i mBaile Átha Cliath. Is cuimhin liom féin a bheith ar buile nuair nach raibh rogha mo theanga féin san UMB i Siopa an Phobal i gCois Fharraige roinnt mhaith bliain ó shin. Anois tá an rogha sinn ann, a mbuíochas do Sheán agus a chomh-fheachtasóirí!

I 2009 bhí sé bainteach leis an fheachtas Ainmneacha Gaeilge d’Eastáit Tithíochta nua i limistéar Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath. Tá Comhairle Deisceart Bhaile Átha Cliath tar éis sampla an Chomhairle Cathrach a leanúint ó thús mí Márta 2010.

Idir 2009-2010 bhí sé bainteach le bunú agus eagrú RITH 2010. Is ball de Lárchoiste RITH é agus is stiúrthóir RITH Teo. é. Agus mar a léiríonn an pictiúr ar dheis, bhí sé sásta a bheith allas a chur san chuid is gníomhaí den Rás sin!

Mar a deir sé féin "Is síntiúsóir na nGael mé!"

Raidío idirlín ar an árdminicíocht!

Is é Raidió Rí-Rá an t-aon chairt-stáisiún lánGhaeilge don aos óg in Éirinn agus tá foirne sráide á lorg againn le cabhrú lenár gcraoladh beo ar FM timpeall na tíre a phoibliú i mí an Mhárta.

Is cairtstáisiún ceoil don aos óg é Raidió Rí-Rá a sheinneann na hamhráin is déanaí ó na cairteacha go hiomlán trí mheán na Gaeilge. Tá Raidió Rí-Rá le cloisteáil tríd an bhliain ar fad ar-líne ag www.rrr.ie, tríd an bhfeidhmchlár ar an iPhone agus ar ghutháin Nokia, agus beidh le cloisteáil beo ar FM i mBaile Átha Cliath (100.3 FM), Corcaigh (106.7 FM), Gaillimh (99.1 FM), agus Luimneach (105.5 FM) i mí an Mhárta 2010. Is féidir le héisteoirí cluas a chur leis cnaga ceoil ar fad, vótáil do na hamhráin is fearr leo, teacht ar an bpopnuacht is déanaí agus ar Top 40 Oifigiúil na hÉireann, agus iarchláracha a íoschóipeáil.

Más duine bríomhar, spreagúil tú le Gaeilge líofa atá ar fáil ar feadh cúpla uair a chlog lá amháin in aghaidh na seachtaine le linn Mhárta 2010, tá Raidió Rí-Rá ag lorg do chuid ama agus do chuid fuinnimh!

Bíonn Raidió Rí-Rá le cloisteáil tríd an bhliain ar fad ar-líne ag www.rrr.ie ach beidh an cairt-stáisiún le cloisteáil beo ar FM i mBaile Átha Cliath (100.3 FM), Corcaigh (106.7 FM), Gaillimh (99.1 FM), agus Luimneach (105.5 FM) i mí an Mhárta 2010 agus táimid ag eagrú foirne sráide chun cuairt a thabhairt ar scoileanna sna cathracha seo.

Beidh foirne sráide Raidió Rí-Rá ag dul ar cuairt go ranganna scoile chun labhairt leis na daltaí as Gaeilge agus chun cluichí le duaiseanna beaga a chur i láthair leo, agus beidh deis ag roinnt de na daltaí ádhmhara labhairt beo ar an aer lenár láithreoirí sa stiúideo fiú!

Ní gá le gach saorálaí ach cúpla uair a chlog a chaitheamh ag cabhrú le Raidió Rí-Rá lá amháin in aghaidh na seachtaine i mí an Mhárta le cuairt a thabhairt ar uasmhéid cúig scoil ina gceantar áitiúil ar an iomlán.

Cuirfidh Raidió Rí-Rá na duaiseanna agus gach ábhar do na cluichí ar fáil do na foirne sráide leis an spraoi agus an Ghaeilge a spreagadh sna scoileanna áitiúla i do cheantar.

Athas Dé!

Is iad an dá léacht agus an soiscéal ag Aifreann an Domhnaigh (3ú Domhnach na bliana Bl C) a spreag mé é seo a scríobh.

Chuala mé le deanaí go bhfuair bean uasal a bhí ina chara mór do nuair a bhí mé i mo chónaí i mBaile Átha Cliath Kay Kinsella a bhí uirthi agus is i ngrúpa uirnithe charasmatach Avila (Béarla) i nDomnach Broc. Bhíodh mé ag freastail ar an ngrúpa seo gach seachtain ó 1987 go dtí gur aithraíomar siar go Conamara. Is minic a déarfadh sí paidir liom ag an ministreacht urnaithe ann nuair a bhí mé in ísle brí. Chabhairigh na thréimhse gearr paidreoireachta liom go mór ag an am sin.

Is mian liom dhá scéal a roinnt faoi Kay anseo.

Nuair a bhí mé nua go leor sa "ghluaiseacht", d'iarr ceannaire na cruinnithe, ar oíche amháin, ar bhaill an ghrúpa ceannasaíochta nó an croíghrúpa a bhíodh ina suí i gciorcal i lár an seomra, casadh timpeall agus teangacha a mhúineadh don na daoine a bhí ós a gcomair. Rud as an gnáth a bhí anseo. Baineadh geit asainn ar fad. B'í Kay a bhí ag ár dtaobh den seomra. Ar bhealach tá sé an deacair an bua seo, teangacha, a mhíniú. Da réir scriptiúr tá dhá nó trí cineal teangacha ann ach an cineál atá i gceist anseo ná bua teangacha molaidh. Moltar Dia le focal nach féidir linne a thuiscint de gnath. (Seans go ndéanfidh mé iarracht dul níos doimhne isteach sa scéal sin níos deanaí)! Thosnaigh Kay ag spreagadh muid tré usáid a bhaint as an bhfocal ar Dia an Athair, a úsáid Íosa féin nuair a bhí séiseann ag guí, "Abba!" Diaidh ar ndiaidh go cúthallach, thosaíomar á leanúint agus ag ag leathanú amach i bhfuaimeanna eile. Nuair a bhí an cleachta sin déanta bhí mise i ndán teangacha a úsáid in mo chuid paidreoireachta.

Molaimís an Tiarna!

Ezra, an scríobhaí ag léamh na scriptiúir dá mhuintir.

Ar ndóigh mar soinicí ceart níor chreid mé gur fíor bhua a bhí ann agus chuaigh sé i léigh beagáinín sna seachtaine ina dhiadh. Lean mé ag frestail ar na cruinnithe áfach agus láidrigh sé i gcionn míosa nó dhó. Tá sé agam ó shin agus is mó an taca atá ann dom go mór mór in am an ghatar nó am na géircéime. Is míorúilt beag a rinne Dia domsa tré umhlaíocht ceannaire na cruinnithe áirithe sin agus Kay. Tá mé i ndán Dia a mholadh ar bhealach nach raibh agam roimhe sin agus is beag lá nach n-úsáidim teangacha i rith an lae. (Sa dara léacht ag an Aifreann Coirintigh 12: 12-30 luaitear teangacha i measc buanna an Spiorad Naomh!)

An dara uair a úsáid an Tiarna Kay bhí cúrsaí gnó go dona agam agus bhí mé i ndroch-stáid le dúlagar nó lionn dubh íseal orm. Bhí ministreacht urnaithe ag an croíghrúpa i ndiaidh gach cruinniú agus chauigh mé chucu. Kay a tháinigh chugam agus duine eile ón grúpa chun guidhe liom. Chuireadar a lámha orm agus nuair a bhí an paidreoireacht thart d'fhéach Kay orm agus dúirt "Tá teachtaireacht agam duit!" Baineadh geit asam ar ndóigh mar ní raibh mórán aithne agam ar Kay nó ag Kay ormsa agus níor dúradh a leithéad doms cheanna (nó ina dhiaidh!). Ansin dúirt sí na focail seo "Sé áthas an Tiarna do neart!" Bá rud nua domsa an ráiteas sin agus bhí sé aisteach go raibh na focail sin aici dom agus mé chomh mór in ísle brí. Ach ní dherna mé dearmad ar na focail ó shin.

Ó thosaigh mé ag freastail ag Avila bhí sé de nós agam éisteacht go mion leis an léitheoireacht ag an Aifreann. Ach uaireanta bím in áit eile ar fad agus iad á léamh. An an domhnach áirithe seo bhí mé ag an aifreann go fisiciúil ach bhí mo intinn áit eile ar fad eile. Go tobann chuala mé na focail céanna. "Ná bíodh brón oraibh mar sé áthas an Tiarna bhur neart." Thog mé é mar deimhniú nó cinntiú ar a dúirt Kay liom an oíche úd.

Nuair a chuir mé aithne níos fearr ar Kay d'inis mé an scéal seo lei agus ait go leoir ní raibh cuimhne ar bith aici ar an ocáid.

Agus ar an nDomhnach seo thart léadh an léacht céanna as leabhair Nehemia Caib 8. "...tá an lá seo coisricthe dár dTiarna. Ná bíodh brónoraibh mar sé áthas an Tiarna bhur neart."

Moladh go deo leis.

Ar dheis Dé go raibh anam uasal Kay.

Fuacht fuair!

Loch an tSean Bhaile, Caorán na gCearc, Chonamara
Nuair a bhíos i mBaile Átha Cliath ag an deireadh seachtaine bailíodh ag an stáisiúin mé agus fuair mé iasacht charr an fhaid is a bhí mé ann.

Bhí mé ag tabhair aire do mo mháthair, atá beaghnach nocha haon bliain d'aois, agus chuamar amach ag tiomáint chuig dearthair liom i nDeilginis. Turas timpeall 10 míle nó mar sin ó Rath Fearnáin. Bhí na boithre go fíochmhar agus bhí baol ann nachj mbeidh muid i ndán teacht abhaile. Ach bhí Dia linn agus d;'éirigh linn.

Anois agus mé thar n-ais i gConamara tá tuairiscí ar na meáin faoi cé chomh dona is atá cúrsaí in oirthear na tíre. Anseo cé go bhfuil sé an-fhuair níl aon sneachta ann. Bíonn sioc chrua gach oíche agus rud nach bhfacha mé ríomh, locha reoite ina niomláine.

Bhí pictiúir duganna na Gaillimhe sa Galway Advertiser (Béarla) agus iad reoite. Agus tá loch an tSeanbhaile anseo ar an gCaorán reoite chomh maith.

Sioc agus Sneachta

Ní cuimhín liom tréimhse fuar chomh fada leis an tréimhse seo. Is annamh a bhíonn sioc ceart anseo i gConamara agus ar bhealach dheinfeadh sé maitheas dúinn. Maróidh sé an péisteanna nimhneach a deineann féasta de na fataí agus glasraí sa samhradh!

Bíonn sé dáinséarach áfach tiomáint a dhéanamh in aimsir mar seo. Cé nach raibh sneacht ar bith againn, bhí frith sneachta ann agus ansin i rith na hoícheanta reóinn sé seo ar na bóithre. Agus mar a déaradh sean-chara liom fadó níl ann don tiománaí ach “plenty sideways!”

Bhí orm tiomáint go Baile Átha Cliath ar an Domhnach roimh Lá Nollag, agus cé go raibh an sioch géar go leor ní raibh a turas chomh dona san. Bhí an bóthar soir chomh fad leis an Spidéal dainséarach in áiteanna ach soir uidh sin go Gaillimh bhí sé go maith. Ós rud é go raibh orm dul isteach go Baile Loch Riach níor thóg mé an motorbhealach nua M6 agus ghlach mé an sean-bhóthar. Bhí an cuar-bhóthar thar timpeall an baile thar a bheith dhainserach agus sleamhain. Cheap mé go raibh rud éigin cearr le boinn an char agus stop mé é len iad a iniúcadh. Bhí an bóthar cosúil le gloine agus is ar éigin a bhí mé i ndán seasamh air. Ait go leoir bhí na cúl bóithre ceart go leor.

Thiomáin mé abhaile ar an Luain agus bhí gach rud i gceart ar an mbóthar nua!

Inniú ta mé ar mo bhealach go Baile Átha Cliath arís. Thiomáineamar istech go Gaillimh go luath ar maidin. Ní raibh deoirí ar an mbóthar a bhí bá le sioch. Tá me ag ceapadh go bhfuil sé níos éasca tiomáint ar bóthar nuair nach bhfuil tiomáiní eile air! Bhí an aimsir ró-fhuar le dul sa cearr. Bhí lucht na haimsire ar an raidío ag rá go raibh sé go dona i lár an tíre agus san oirthear. Mar sin bheartaigh mé ar an traen a thógaint.

Tá braithlín bán ar an tír ar fad. Tá sé go deas le breathnú air agus a griain ag taitneamh. Is íontach an radharc é agus tú, deas te compóirdeach sa carráiste.

Deirtear nach bhfuil na busanna ag obair sa chathair inniú de bharr na haimsire ach tá súil agam go mbeidh mé á bhailiú ag an stáisíun. Feicfidh muid!