Showing posts with label Pápa. Show all posts
Showing posts with label Pápa. Show all posts

6.2.23

Caitliceachas - i gcónaí ag athru i gcónaí mar an gcéanna?

Is maith an t-am an Nollaig má go minic faightear leabhair nach gceannóidh tú duit fhéin agus níos minincí fós taitníonn sida leat. 

Is mar seo a bhí i leabhair trom a fuair mé don Nollaig seo*. Leabhair staire leis an Ollamh John T McGreevy, Ollscoil Notre Dame (IND USA) atá ann ar an Eaglais Caithliceach ó Réabhlóid na Fraince go dtí an lá atá inniú ann.

An Pápa Pius VI
(Dánlann Náisiuúnta na hÉireann)
Nuar a thárla an Reabhlóid úd bhí duine ón Uasal Aicme, Pius VI (an Cunta Giovanni Angelo Braschi) in phápa. Bhí réimis an-fhada aige ó 1775-1799. Cáin sé an réabhlóid go láidir mar chuir se deireadh le "an mhonarcacht, an ceann is fearr ar na rialtais ar fad!"  Níos deanaí ní raibh sé sásta géilleadh don ionsaí ag Napolean ar na Státaí an Phápa. Gabhadh é agus tógadh go dtí an bhFrainc é áit ina bhfuair sé bás.

Gabhadh a chomharba (Pius VII) chomh maith agus bhí ar siúd bheith i láthair a coranú Napolean mar Impire i bParas. Rud a bhí suimiúl domsa ná an naimhdeas i gcoinne daonlathas a bhí go láidir ag tús na treimhse agus an athrú meoin ar an ábhar sin.

Ar ndóigh chaill an Phápa (Pius IX) a chumhacht ar Státaí an Phápa sa bhliain 1870 agus glaogh sé "Priosúnaí na Vatacáine" ar féin. Is mar sin a bhí siad go dtí Conradh Latern idir Rialtas na hIodáile agus an Pápa Pius XI sa bhliain 1929.

Aisteach go leor i rith an ama sin bhí cumhact an Phápa i measc Caitlicigh ag méadú. Sa bhliain 1870 i rith Comhairle na Vatacáin a hAon, deimníodh agus fógraíodh do-earráideacht an Phápa. Ach stop ionradh Napoleon níos mó oibre ag an gcomhairle sin agus ar bhealach bhí seo á úsáid ag an gcléir sa Vatacáin lena a gcuid cumhacht a mhéadú agus a throid i gcoinne "nua-aoiseachas" go dtí deireadh Phápacht Pius X. Ach cé go raibh an coimhlint seo ar siúl idir an "Eaglais" agus "an Domhain" bhí dearcadh na heaglaise ag athrú mar a bhí an cúrsaí an tsoil ag athrú. Sa bhliain 1891 foilsíodh "Rerum Novarum" (Rudaí Nua) ag an bPapa Leo XIII ar "Cearta agus Dleachtanna Caipitil agus Saothair." Tá teagasc na hEaglaise ar an hábhair seo bunaithe nach mór ar an bhun teagasc ansin.

An Pápa Prionsias ag pógadh cosa
Uachtarán  na Súdáine Theas
ar son na síochána. (2019)
Ar bhealach nuair a fhéacann duine ar an bPápa Pius VI, den uasal aicme Iodáileach dhá chead bliain ó sin anuas go Prionsias, mac inimirceach Iodálach tá an scéal soiléir go leor. Aimsir ag cosaint Ríthe, Uaisle agus anuas go glacadh le Rialtais tofa ag an bpobal go daonlathach.

Sa tréimhse se déannann sé scrúdú ar an ngluaiseacht misinéireachta; gluaiseachtaí polataíochta (m.s. Dómhnail Ó Conaill anseo in Éirinn); Réabhlóid in Meicsiceó; diagacht na saoirse i Meiriceá Theas agus meadú i mballraíocht na hEaglaise sa Aifric.

Sonraíonn an údar seo sruthanna athchóirithe laistigh den Eaglais chomh maith le gluaiseachtaí a chosnaíonn nósanna agus creidimh traidisiúnta. Léiríonn coimhlint le ceannairí polaitiúla agus athbheochan cháifeacht sa naoú haois déag, eispéiris an díchoilínithe tar éis an Dara Cogadh Domhanda agus Dara Comhairle na Vatacáine san fhichiú haois, agus tráma na mí-úsáide gnéasach cléireachais san aonú haois is fiche conas a mhúnlaíonn reiligiún ár saol nua-aimseartha. domhan.

Ag an deireadh, tugann John McGreevy aghaidh ar na dúshláin atá roimh an bPápa Proinsias agus é ag streachailt le breis agus billiún ball den phobal reiligiúnach is mó ar domhan a aontú.

Ar ndóigh níl seo deireadh leis an scéal seo. 

Tá na hathraithe fós ar siúl agus beidh....


* Catholicism, A Global History from the French REvolution to Pope Francis, John T McGreevy;w.w.Norton & Co Ltd., New York & London;
ISBN 978-1-324-00388-5

5.5.21

Alan Titley, Benedict XVI agus an fhírinne!

Is ag caint ar an leagan amach nua ar an stair atá ag Micheál Martin, Taoiseach Éireann, a bhí á plé ag Alan Titley san IT le deanaí. Le tamall, a deireann Alan, tá sé seo le feiceáil i ndearcadh ní h-amháin an Taoisigh ach go forleathan i measc lucht polaitíochta áirithe sa tír. "Claonadh é seo atá ag dul ar aghaidh le tamall fada, an maíomh go bhfuil gach seasamh bailí, gach taobh mar an gcéanna, gach cúis chomh maith le haon chúis eile."

Ní minic a cloistear i measc polaiteoirí áirithe ó dheas "Tá an ceart agam!" "Tá tusa mícheart!" 

An Fhirinne Ghlan?

Is cosúil go gceapann siad go bhfuil siad ag iarraidh cearta firinneachta a thabhairt don taobh eile. Ach mar a deireann an Ollamh Titley, "Tuigimid go maith gur cur i gcéill é seo agus gurb iarracht ar chúla téarmaí é gan aghaidh a thabhairt ar na ceisteanna móra bunreachtúla arb iad cnámh na cúise iad." 

Bhí alt ag Fintan O'Toole sa nuachtán céanna (Béarla - "Earth calling Poots!") agus é ag caint faoi dearcadh cinnte Edwin Poots ar an Máirt.  Agus inniú bhí píosa ag Seosamh Ó Cuaig i dTuairisc inniú leis an gceist "An bhfuil Fianna Fáil ar an dé deiridh?" a léiríonn cé chomh trína chéile is atá Fianna Fáil agus an bogadh nó maolú atá le feiscint sa páirtí. 

Nár cuireadh ceist fadó ag Gobharnóir sa Mhean Oirthear. "Cad is fírinne ann?"

An Fhirinne Ghlan?
Tá cáil ar Benedict XVI faoin ionsaí a rinne sé ar coibhneasaíacht go mór mór san Eaglais ar ndóigh. Mar sin féin nach coibnneasaíocht atá i gceist anseo san alt? Dúirt sé agus é fós ina Cairdinéal Ratzinger, "Ní aithníonn an coibhneasaí aon rud a bheith cinnte agus  gurb é an cuspóir deiridh atá aige ach “mianta a 'Ego' Féin a shásamh.”

Is cuimhin liom duine mór le rá éigin i gCanada ag rá go raibh sé ag maireachtáil de réir a fhirinne féin! Ach i ndairíre an fhirinne a bhí i gceist aige?

Chuile seans nach bhfuil an fhirinne agamsa nó agatsa. 

Sílim a leithéid de rud agus firinne a bheith ann agus nach féidir ach firinne amháin a bheith ann. Már deirtear go bhfuil firinne amháin agatsa bailí agus go bhfuil firinne eile agam-sa. Tá duine amháin againn agus chuile seans go bhfuil  an beirt againn - mícheart.

Nach raibh sainmhiniú deas ar an meon nó an claonadh seo ag Kellyanne Conway i mí Eanáir 2016 nuair a rinne sí tagairt do "Fíricí malartacha?" 

10.12.20

Iománaí ar chlé – nó ar dheis…


Tháinigh eagrán an Gheimhridh den Iris is sine, Timire an Chroí ró Naofa, sa post inné. Bhí alt faoin gceannteideal "Iománaí ar Chlaí" san eagrán deireanach a spreag  chun pinn mé agus bhí an eagarthóir sásta mó phíosa a chur i gcló.

Seo mar a scriobh mé:

“Ní gá gurb ionann seasamh An Timire agus na tuairimí san alt seo!” Ardaíodh mo chuid spéise nuair a léigh mé é seo ag tús ailt sa Timire le deanaí (Fomhair 2020).

Bhí an alt féin faoi chúrsaí na hEaglaise agus an coimhlint idir “liobrálaigh” agus “coimeadaigh!” 

Ní maith liom na lipéidí sin go mór mór nuair is cúrsaí eaglasta atá i gceist.  Mar a admhaíonn údar  an ailt féin go h-indíreach ceileann na lipéidí sin an chuid den fhirinne. Cad is brí leis an lipéidí sin agus an ceart iad a úsáid i gcúrsaí eaglasta, nó i gcúrsaí chreidimh?

Tagann sé ó dhearcadh “domhanda” agus ag daoine a cheapann gur eagras éigin í an Eaglais. Cineál cumann le rialacha trom nach féidir iad athrú nó ar an dtaobh eile gur féidir iad a athrú más sin toil for mhór na baill. Ach, mar a deireann Naomh Pól linn is coirp í an eaglais, Corp Chríost. 

Mar sin ní cumann í an eaglais,  agus ar bhealach ní reiligiún í fiú! Is muintireas, caidreamh idir gaolta, clann Dé tré ár ndeatháir a Mhac, Íosa, mac Mhuire.

Is cuimhin liom fiche bliain ó shin, gur cuireadhh ceist orm ag Sagart i Meiriceá i mBéarla, “Are you a conservative or a liberal Catholic?”  Ar ndóigh níor smaoiníos ar seo i mo shaol roimhe seo ach thuig mé gur ceist “politiuíl” a bhí ann. D’fhreagraíos é, “I hope I am an orthodox Catholic.”  Is cosúil gur shásaigh an fhreagra sin é. 

Ach cad is liobarálach ann?  Cad is coimeadaí ann? An ceart na téarmaí, na lipéidí, sin a úsáid ag caint faoi Eaglais Chriost?  Ní dóigh liom gur ceart. Is tearmaí “domhanda” iad, téarmaí a úsáidtear sa saol polaitíochta.  Tharais san is téarmaí iad a úsáidtear le deighilt a cruthú dár liom.  I ndairíre is dócha co bhfuil tuairimí liobarálach agus tuairimí coimeadach ag gach duine, Coimeadaigh Liobarálach, Liobarálaigh Coimeadeach!

Sílim nach mbaineann na breathiúnais sin le saol Chaitliceach Chriostaí (ná Críostaí ar bith!) beag nó mór áfach.  “Ná tugaigí breith le heagla go dtabharfaí breith oraibh..” a dúirt Íosa tráth. 

An Pápa i gCearnóg Pheadair 11 Meán Fomhair 2014

Deireann údar an alt úd nach n-aontaíonn an Pápa Prionsias leis an gclé, deas, clé, deas,  seo ach an oiread. “Ní fheiceann an domhain mór ach daoine a bheith páirteach ar an taobh clé nó deas.” Ní fheiceann an Spiorad Naomh ach clan Dé, a deireann sé.  Ní dóigh go ndúirt Pápa ar bith eile a mhalairt.  

Cinnte ní ceart dúinn bheith in adharca a chéile.  I bhfocal Íosa féin, ag guibhe leis an Athair,  “Go mba aon iad go léir, faoi mar atá tusa, a Athair, ionamsa agus mise ionatsa; go mbeidís seo ina n-aon ionainn i dtreo go gcreidfidh an saol gur chuir tú uait mé.”

Luann údair an ailt úd an litir láidir a chuir an tArd Easpaig Viganó inar iarraidh sé ar an bPápa éirí as mar nach bhfuil sé láidir ag cosaint firinne an chreidimh.  Ionsaí fíochmhar a bhí sa litir úd.  (An féidir an litir “Dubia” ó ceithre Cairdinéal* a lua sa comhthéacs seo chomh maith cé nach bhfuil sé seo leath chomh spadhrúil is atá comhfhreagras an Ardeaspaig.) Cuireadh ceist ar an bPápa faoi seo agus é ar a thuras go hÉireann agus d’fhreagair sé: "Ní déarfaidh mé focal amháin faoi seo, sílim go ndeireann an ráiteas seo a scéal féin, agus is leor an cumas atá oraibhse mar iriseoirí bhúr gconclúd féin a dhéanamh!”   Chuir sé ocáid eile im intinn agam, “… freagra níor thug sé ar phointe ar bith, rud a chuir ardíonadh ar an ngobharnóir.”

Deireann an tIománaí ar Chlaí go bhfuil peaca marfach,  “nach maithfear dó é”, déanta ag an bPápa.  Is breithiúnas gan aon amhras é sin.  B’fhéidir nach dtuigeann sé meon an Phápa seo. Nó b’fhéidir go dtuigeann sé go ró mhaith é. 

Is maith liom polaitíocht agus go mór mór polataíocht na Vatacáine. Ach nach bhfuil baol áirithe ann  breithiúnas a dhéanamh ar rudaí nár ceart breithiúnas a dhéanamh.  Níor mhaith liom féin a rá faoi éinne go bhfuil peaca mairfeach déanta aige cé go dtuigim céard is peaca mairfeach ann.  

Sílim gur fiú go mór éisteacht leis an méid a bhí le rá ag Jorge Mario Bergoglio agus é díreach tofa far Pápa, "Is peacach mé, ach tá muinín agam as trócaire agus foighne ár dTiarna Íosa Críost atá gan teorainn." 

Seo Pápa a thuigeann go bhfágann Dia saor sinn fiú chun muid féin a scaradh uaidh agus botúin a dhéanamh ach ar deireadh atá ag feithimh orainn, ag glaoch orainn i gcónaí. Seo teachtaireacht a rinne Eoin Pól II i nGaillimh chomh maith le hóige na hÉireann.

Is dócha gur seo an teachtaireacht atá á theagasc i gcónaí ag Prionsias ó shíochán Pheadair sa Róimh. Teachtaireacht go bhfuil níos “mó áthais sna flaithis faoin aon pheacach amháin a dhéanann aithrí ná faoin naoi bhfíréin nóchad nach mbíonn gá le haithrí acu.”

Is léir sin ón manadh a thóg sé nuair a ornaíodh ina Easpag é san Airgintín: “Miserando atque eligendo!”  (“Ó d’féach sé air go trócaireach do rognaigh sé é!”)

* Litir i mí Meán Fomhair 2016 le cúig ceisteanna a chuir na Cairdinéil (Raymond Burke, Carlo Caffarra, Walter Brandmüller, Joachim Meisner) chuig an Pápa tár éis fhoilsiú Imlitreach "Amoris Laetitia."


• Seans go mbeadh spéis agat san píosa seo uaim "Boladh na gCaorach." (26/9/2015)

15.9.18

"Bhí mé ag súil libh!"


Inniú tá an Pápa sa tSicil. Tá sé ann mar comóradh ar bháis sagart scór is cúig mbliain ó shin. Pino Puglisi, ainm an tsagairt agus maríodh ag an Mafia é. Tá cúis agam é a luadh mar thart ar ocht mhí déag ó shin bhíomar fhéin ag tuama an tsagairt áirithe agus insíodh a sceal dúinn.

Athníodh mar mairtíreach é sa bhliain 2012. Tá sé spéisiúl gur cosúil go bhfuil fás ar mhairtírigh nua atá á bheannú nó á naomhú ag an eaglais le deanaí. Na sagairt seo, Stanley Rother (béarla) , Oscar Romero (Spáinis),  Jacques Hamel (Fraincís) agus eile.

Tuama Pino Puglisi, Ardeaglais Phalermo
B'as clann i gceantair lucht oibre i gcathair Phalermo é an Ath Puglisi a rugadh 15 Meán Fomhair 1937. Gréasaí ab ea a athair agus gúnadar a mháthair. Ní rabadar go maith as ach ní rabhadar bocht ach an oiread. Oirníodh ina shagart é sna seascóidí. Ag an am sin bhí an Mafia an cumhachtach agus bhí an oileán faoi cumhachta na heagraíochta. Bhí eagla ag an bpobal roimhe agus éinne a sheas ina gcoinne bhíodh siad i mbaol éigin, fíu i mbaol bháis.

Deineadh sagart paróiste de i gceantair boch i bPalermo é go luath sna nochaidí. Labhair sé amich go tréan i gcoinne lucht Mhafia agus fiú i gcoinne údaráis na hEaglais fiú a bhí bodhar agus dall sna cúrsaí sin. (Díreach mar léiríodh siad a bheith i gcúrsaí eile sa lá atá inniú ann!).

Sa deireadh ar ndóigh daoradh chun bháis é. Thánaig cnag ag a dhoras. D'oscail sé an doras agus bhí fear ann le gunna. "Bhí mé ag súil libh!" a dúirt sé agus maraíodh le piléar amháin é. Bé a lá breithe é - 15ú lá Meanfomhair 1993.

Dhúsaigh a bháis muintir na hIodáile agus ní bhréag é gur thosaigh meath ar chumhacht an Mafia sa tSicil ón lá sin.

Beannaíodh sa bhliain 2013 é níos lú na dhá mhí tár éis toghachán Prionnsias mar Phápa.

Ta ráiteas amháin uaidh atá suntasach agus cuí sa lá atá inniú ann.

"Is féidir linn, agus ní mór dúinn an eaglais a cáineadh nuair nach bhuil sí chomh maith agus a bheithfeá ag súil mar tá sé ceart i gcónaí feabhas a chuir uirthí. Is ceart dúinn í a cáineadh mar mháthair ach ní mar máthair chéile."

Nach bhféadfadh Prionnsias féin rud mar sin a rá?

• Scríos píosa eile faoin ár dturas go Palermo anuireadh: Bia sráide na bPalermitanach!(6/5/2017)




28.4.18

Easpag dallamulógach!


Tá neart sean leabhair nár léigh mé sa leabharlann beag agam. Cheannaigh mé iad le léamh ach ansin níor léigh mé iad ar ábhar amháin nó ar ábhar eile!

Tá an leabhair seo ina measc.* Tá m'ainm agus an dáta taobh istigh den gclúdach - Lúnasa 1975! Ní fios dom cén fáth nó céan áit ar cheannaigh mé é. Phioch mé amach cupla lá ó shin é mar níor léigh mé leabhar le mí anuas.

Scéal an suimiúil atá ann ar thréimhse an chásta in Éirinn. Bhí Éilís I mar bhanríon ar Shasana agus ag brú an creidimh nua ar mhuintir na hÉireann. Ní raibh ag éirí ró mhaith leithí anseo. Cé nach raibh ráth ar a cuid oibre anseo ní hionann sin is a rá go raibh ag éirí chomh maith leis na hÉireannaigh le bheith aontaithe ina coinne.

Is minic a bíonn daoine sa lá atá inniu ann ag caitheamh anuas ar na hEaspaigh agus ag gearán faoin dtionchar atá acu ar chúrsaí polataíochta. Seans nach bhfuil fhios acu cé chomh "lucky" is atáimíd leis an nglúin Easpag atá in Éirinn sa lá atá inniú ann! Ní mór dóibh breathnú ar ar shaol Mhaoilir Mhic Craith, Froinsiasach, a d'iompagh ina Phrotastúnach agus a bhí in a Easpag Caitliceach agus ina Ardeaspaigh Protastúnach ag an am céanna. Is léir nach raibh an córas cumarsáide san laethanta sin ró-mhaith mar thóg sé breis is naoi mbliaina go dtí go fuarathas amach faoi seo sa Róimh. Ach anois is arís sa leabhair tá comharthaí ann go raibh cion éigin don sean Eaglais - níl sé ró shoiléir cé chomh protastúnach is a bhí a bhean Áine agus a chuid páistí.

Bá as cheantair thár timpeall Loc Dearg i ndeisceart Cho. Dún na nGall an lae inniú a rugadh Maoilir. Tá caisleán a mhuintir - nó an méid de atá fágtha de - fós le feiscint ann. Chuaig sé isteach in Ord na bFroinsiasach agus cuireadh sé go dtí chroí lár na Críostaíochta, An Róimh, é le staidéar a dhéanamh. Is sa Róimh a chonaic an fear óg "gné de shaol na heaglaise...an taibhseacht nár shamhlaigh sé riamh."

Oirníodh ina shagart é sa Róimh sa bhliain 1549 agus an bliain dár gcionn toghadh pápa nua Iúl III - fear a raibh "dúil as cuimse aige sa chearbhachas agus i bhfeastaí móra." Is léir ó shaol Mhaoilir as sin amach gur fhoghlaim sé níos mó ó chleachtas chléire a chonaic sé sa Róimh ná a fhoghlaim sé ó na leabhair agus ón scolaíocht a cuireadh chun na Róimhe le foghlaim uatha!

Bhí cúrsaí creidimh, agus polataíochta, in Éirinn agus i Sasana go dona. Bhí Aonraí VIII tár éis bháis agus bhí a mhac óg Eadbhard VI ina Rí ag brú an protustúnachas ar a ghéillsinigh agus ansin ar feadh mí bhí Jane ar an rícathaoir agus ansin Máire I a bhí ina Caitliceach agus thosaigh sise ag brú an Caitleachas ortha ach fuair sise bás sa bhliain 1558 agus ansin bhí Eilís I ina bhanríon ar Shasana. Sa tréimhse tabhachtach sin i stair na hÉireann a chath Maoilir a shaol chasta.

Roghnaíodh ina Easpag ar An Dún & Coinnire ag an bPápa, Pól IV, sa bhliain 1563 agus is léir go raibh caimiléireacht polataíochta sa cheapacháin sin. Lean an nós caimiléarachta sin ar feadh a shaol. Thuig sé go raibh an saibhreas ag lucht na Bainríona agus thosaigh sé ag athrú é féin agus mar thoradh ar an cur i gcéil (a bhí ann ar dtús is dócha) deineadh Ardeaspag ar Chaiseal é ag an Rialtas Shasanacha.

Tá an leabhair lán de chuntaisí ar féastaí, sealgaireacht, uisce faoi thalamh agus cogaidh. Is deachair dúinne sa lá atá inniu ann, a chreidiúnt gur Easpag Chríostaí a bhí páirteach sna cursaí sin. Ach is duine daonna gach easpag agus is dócha go mbíonn "peacaí" eile ag easpaig an lae inniú!

Fuair sé bás ina leaba féin sa bhliain 1622 agus é beagnach céad bliain d'aois. Tá focal sa tseanchas gur iompaigh sé ina Chaitliceach arís sular básaíodh é agus gur Frionsiasach a ghlach isteach san eaglais é más fíor! Tá a thuama fós le feiscint i bhfothrach na Ardeaglaise ar Charraig Chaisil.

An cuid den leabhair a thaitin is mó liomsa ná an cúntas ar an cogadh brónach Naoi mBliana a chuir deireadh leis "ancien regime" na Ghael ag Cath Cionn tSáile 1601. I bhfocail an údair, "choinnigh sid greim scornaí ar na Sasanaigh go ceann coicíse agus ansi, in imeacht aon oíche amháin, théaltaigh na bua uatha agus scaipeadh an dóchas ortha faoi mar a ghlanfaí an drúcht le céad solas na maidine. Níorbh é arm na nIarlaí amháin a treascraíodh ag Cionn tSáile ach an saol Éireannach agus an cultúr Gaelach dar diobh iad. Shíothlaigh fuinneamh na nGael agus chaolaigh siad leo go slítheánta siar sna cnoic agus sna criathraigh."

Ach thár aon rud eile tá beatha an Ardeaspaigh tugtha don saint agus don phléisiúr léirithe go smior ann. Bhí íonadh orm cé chomh iontaobhach is a bhí Rialtas Shasana as agus chomh aineolach is a bhí sia, mar aon le Eaglas na Róimhe, ar chúrsaí na hÉireann.

An féidir a rá go bhfuil mórán athrú ar an scéal san 21ú aois?

* Rógaire Easpaig - Odhrán Ó Duáin, O.F.M., Foilseacháin Náisiúnta Tta 1945.
Bhain an leabhair duais i gComórtas Cuimhneacháin Phiarais Bhéaslaí faoi choimirce Oireachtas 1973

2.2.16

A Thiarna, is peacach mé. Tar le do thrócaire.


D'fhogair an Pápa Iubhaile Speisialta - Iubhaile na Trócaire - i mbliana agus chum sé paidir le rá i rith na mbliana. D'athnaigh go mbeadh sé beagáinín fadálach agus mar sin mhol sé ceannín beag a rá:

"A Thiarna, is peacach mé. Tar le do thrócaire." 

Nach deas é?

Seo an ceann oifigiúil - fuarthas ar shuíomh Easpag na hÉireann (Béarla - Bhi an paidir féin deacair é a aimsiu áfach!)

A Thiarna Íosa Críost,

Mhúin tú dúinn conas a bheith trócaireach ar nós Dia ar Neamh, agus go bhfeiceann an té a bhreathnaíonn orainne aghaidh Dé.
Nocht d’aghaidh dúinn, agus sábhálfar sinn. 
Bhreathnaigh tú go grámhar ar Zacháias agus ar Mhatha agus shaor tú ó bhraighdeanas na bpinginí iad; 
shaor tú Máire Mhaigdiléana ó bheith ag baint sásaimh as rudaí ábhartha amháin; 
chuir Peadar ag teilgean deor tar éis dó tusa a shéanadh, 
agus gheall tú áit sna Flaithis don ghadaí aithríoch. 
Éistfimis, amhail is dá mbeifeá ag labhairt linne, leis na focail a labhair tú leis an mbean Samárach: ‘Dá dtuigfeá tabhartas Dé!’

Is tusa aghaidh sofheicthe an Athar dofheicthe,
Dia a chuireann a chuid cumhachta in iúl thar aon rud eile, trína thrócaire agus trína mhaithiúnas a bhronnadh orainn:
Bíodh an Eaglais mar aghaidh sofheicthe Dé ar domhan, an Tiarna aiséirithe agus glóirithe. 
Theastaigh uaitse gur daoine laga amach is amach a bheadh i do chuid ministir, ionas go mbeadh comhbhá acu leis na daoine bochta a mhair in aineolas agus iad san earráid:
Deonaigh go bhfaighidh gach duine a dhéanann teagmháil leo tearmann, grá De agus maithiúnas Dé ina measc. 

Chuir do Spiorad anuas orainn agus déan muid a ungadh lena ghrásta, 
ionas gur bliain bheannaithe ón Tiarna a bheidh in Iubhaile na Trócaire, 
agus go mbeidh fuinneamh agus spreagadh nua san Eaglais, a chabhróidh léi an soiscéal a fhógairt do
na bochtáin, an tsaoirse a fhógairt do na braighdeanaigh agus don dream atá faoi chois, agus go mbeidh radharc ar fáil arís do dhaill.

Iarraimid é seo ort trí idirghuí Mhuire, Máthair na Trócaire, tusa a mhaireann agus a rialaíonn leis an Athair agus leis an Spiorad Naomh trí shaol na saol.

Amen.

An paidir seo i Laidin agus i dteangacha eile ar shúiomh na Vatacáine!


 @pontifex @CatholicBishops

2.12.14

Seosamh & Prionnsias ar aon intinn!

Seanmóirí Aindiachta i gCill Chiaráin

Is cuimhin liom ag deireadh Comhairle na Vatacáine go raibh mothúcháin i measc na neaspag ann go raibh dearmad déanta ag an-chuid againn ar na boicht. Is cuimhin liom gur diúltaigh an Pápa Pól VI (Beannaithe le déanaí) don tiara, coróin speisialta, a cuireadh ar a cheann nuair a thoghadh é, mar chomhartha dá dhiúltú chumhachta dhaona.

1965: Pápa Pól ag diúltú dá Thiara!
Idir an dá linn, ón gcaoga bhliain ó thárla deireadh leis an gComhairle tá athrú beaga agus móra tár éis thárlúint san eaglais agus taobh amuigh de. Don duine le creideamh tá gach comhartha mar fhreagra nó léiriú ar a dúirt an Tiarna Íosa leis na hAspail, "..múinfidh seisean an uile ní daoibh, agus cuirfidh sé i gcuimhne daoibh, ar inis mise daoibh." (Eoin 14: 26) Is comhartha uaidh fiú nochtadh na h-uafáis a deineadh ag sagairt agus easpaig i rith na céadtha bliain  mar "nuair a thiocfaidh sé, áiteoidh sé ar an saol go bhfuil an éagóir aige i dtaobh an pheaca, agus i dtaobh an chirt, agus i dtaobh an bhreithiúnais." Eoin 16:8)

Seanmóirí Cumannach!
Tá píosa ag Seosamh Ó Cúaig i gComhair na Samhna, agus tá smaointe díreach ón Tiomna Nua á roinnt linn. Is cosúil gur iarr Sagart Paróiste in a cheantair féin air a chuid tuairimí a roinnt le Pobal Dé i séipéal Chill Chiaráin. Ní h-é Seosamh Ó Cuaig an chéad duine a roghnófa mar dhuine le seanmóin a thabhairt i séipéal Caitliceach! Smaoineófá ar dhuine "dhílis" don eaglais, Críostaí "aitheanta." Lúann eagarthóir na h-irise Seosamh mar "Aindiachtaí agus Cumannach" agus b'fhéidir go bhfuil sé sin fíor. Breathann sé cén brí atá agat ar na téarmaí áirithe sin.

Mar sin féin ba smaoineamh fáidhiúil  é ag an sagart paróiste Seosamh a roghnú don obair seo. Ar aon nós chuir sé ag smaoineamh an scríobhnóir seo!

Nocht sé tuairimí díreach ón scriptiúir, ó Ghníomhartha na nAspal, ina dtugann Naomh Lúcás, an scríobhnóir, cúr síos ar na céad Chríostaithe ina dhiaidh imeachtaí Dhomhnach Cincíse. Thóg sé an píosa seo:

"Bhí buíon na gcreidmheach ar aon aigne agus ar aon intinn le chéile. Ní deireadh aon duine acu liom ná leat faoina chuid maoine mar bhí gach ní i bpáirt acu.
Bhí na haspail go lándícheallach ag tabhairt fianaise ar aiséirí Chríost agus bhí grásta Dé go fras orthu uile. Agus ní raibh duine ar bith acu ar an ngannchuid: iad siúd a raibh talamh nó tithe acu, dhíolaidís amach iad agus thugaidís suas a luach do na haspail agus roinntí amach ar chách é de réir mar bhíodh sé ina ghá...." (Gníomh  5: 32-5).

Tá píosa eile ag Lúcás roimhe sin a léiríonn an rud céanna agus b'fhéidir go dtugann sé miniú ar nó bunús leis an gcineál sin cleachtadh i measc na gCríostaí seo:

"Agus chloígh siad go daingean le teagasc na n-aspal, le comaoin ar a chéile, le briseadh an aráin agus leis na hurnaithe.
Is iomaí míorúilt agus éacht a bhí á dhéanamh ag na haspail, rud a chuir uamhan ar chách. Bhí na creidmhigh go léir in aon bhuíon le chéile agus bhí gach ní i bpáirt acu; dhíolaidís a gcuid sealúchais agus a gcuid maoine agus roinnidís a luach ar chách de réir mar a bhíodh aon duine acu ar an gcaolchuid. Thagaidís le chéile in aon bhuíon sa Teampall gach lá ach bhrisidís arán i dtithe a chéile agus chaithidís a gcuid le chéile lemóráthas agus le sástacht chroí agus iad ag moladh Dé. Agus bhí gnaoi an phobail orthu. Agus ó lá go lá bhí an Tiarna ag cur le líon na ndaoine a bhí ar bhealach a slánaithe." (Gníomh  2: 42-7)

Fáidh eile
Déanann Seosamh tagairt don bPápa Prionnsias mar tá comharthaí tabhachtach a thabhairt aige dúinn go léir go mór mór i gcás na mbocht, na teifeach, na daoine as obair agus na sean-daoine. Fiú i rith a thuras chuig Pairlimint na hEorpa (Samhain 2014), nach raibh mórán tagairt sna meán faoi, d'iarr sé ar na baill Pairliminte, "na nithe is fearr den Eoraip a athaimsiú". Dúirt sé, "luachanna na caoinfhulaingthe, an mheasa, an chomhionannais, na dlúthpháirtíochta agus na síochána" a chosaint agus a thabhairt ar ais. "Thar aon rud eile ní mór dínit a thabhairt ar ais don lucht oibre trí choinníollacha cearta oibre a chinntiú."  De bharr na ráitisí sin agus cinn eile tá "Caitlicigh" áirithe, atá compóirdeach ina a gcuid "patuarachas," atá sásta leis an status quo, ag cúl caint faoin bPápa "Chumannach" seo agus aithníonn Seosamh é sin.

Tá an-time aige don bPápa seo ag Seosamh!

Tá sé cinnte gur réabhlóid atá sa bhfíor Críostaíocht. Dúirt naomh éigin, "Tabhair grá do Dhia agus ansin déan pé rud is mian leat!" Macall atá anseo den rud a dúirt Íosa, “Má bhíonn grá ag duine dom, coinneoidh sé mo bhriathar, agus beidh grá ag m’Athair dó, agus tiocfaimid chuige, agus déanfaimid cónaí mar aon leis." Ach téinn fritéis ann leis "An té nach mbíonn grá aige dom, ní choinníonn sé mo bhriathra." (Eoin 14: 23-24)

"Bígí ag guibhe ar mo shon" Prionnsias 
Ceacht eile.
Tharais san tá ceacht eile á thabhairt ag an bPápa agus b'fhéidir nár smaoinigh an "Seanmóirí Aindiachta" air nuair a bhí sé ag ullmhú a phíosa mhisniúil. Bhféidir nár smaoinigh sé air nó mar smaoinigh sé ar nár thuig go raibh tabhacht faoi leith leis.

Ar an lá ar toghadh Prionsias agus nuair a tháinigh sé amach lena bheannacht don slua rinne sé rud éig nach ndearna aon Phápa roimhe. Stop sé. D'fhúlaigh sé a chloigeann ag iarraidh ar an slua guíbhe ar a son, go mbeannóidh an slua é ag tús a Phápacht. Ag an neomad áirithe sin níl aon amhras ach go raibh "buíon na gcreidmheach ar aon aigne agus ar aon intinn le chéile!" Agus ó shin tá na mílte samplaí le spáint go bhfhuil sé ag claoí "go daingean le teagasc na n-aspal, le comaoin ar a chéile, le briseadh an aráin (Aifreann) agus leis na hurnaithe."

Comhchaidreamh
Is dóigh liom gur sin an "cumhacht" gur ceart a bheith ann taobh thiar den bhfíor Chríostaíocht. Bhí litir foilsithe ar Easpaig na hÉireann, blianta ó shin leis an ainm "Eolas ar Chríost!" Is cosúil gur aistriú ar an Bhéarla a bhí ann agus mar sin bhí sé mícheart mar ar bhealach tá difir mór idir an creidimh Chríostaí agus chuile creidimh eile. Is comhchaidreamh atá sa bhfíor Chríostaíocht agus mar sin ba cheart "Aithne ar Chríost" a bheith mar ainm ar an litir úd!

Ag an Aifreann deireannach den bhliain Eaglasta léadh é seo sa Soiscéal, agus i ndairíre sé croí na Chríostachta na focail atá ann:

"‘A Thiarna, cén uair a chonaiceamar thú agus ocras ort go dtabharfaimis bia duit, nó tart ort go dtabharfaimis deoch duit? Cén uair a chonaiceamar i do strainséir thú go dtabharfaimis aíocht duit, nó nocht go gcuirfimis éadach ort? Nó cén uair a chonaiceamar tinn thú, nó i bpríosún, go dtabharfaimis cuairt ort?’
Agus déarfaidh an rí á bhfreagairt: ‘Deirim libh go fírinneach, sa mhéid go ndearna sibh é do dhuine den chuid is lú de na bráithre seo agamsa, is domsa a rinne sibh é.’" (Matha 25: 37-40)

Is comhartha ón Spiorad Naomh é nuair a deintear mí-chompórdach muid ag smaoineamh ar na rudaí sin.

Anois níl le déanamh again ach beart dá réir!

Mar a deireann an Meerkat eile, "Simples!"



30.7.14

"Tiontú, íoch nó bás" - rogha gan rogha!

Nach uafásach na scealta atá á gcraoladh gach oíche ar an nuacht teilifíse?

An cogadh uafásach sa Phailistín nach bhfuil seans ar bith go mbeidh bua ag aon taobh. Má múineann stair ár dtíre féin aon rud dúinn is é nach n-oibríonn comhéigean ar an gcoismhuintir, ar phobal ar bith. 
(seo píosa ag iGaeilge faoi: Iosrael agus Gása: Uile loscadh na linne seo; 
agus seo ón dTuairisceoir: Domhain gan Dóchas )

Ansin tá an cogadh atá imithe i bhfolach sa tSudáin, áit eile atá an cogadh ag cuir isteach ar an gnath dhuine. Agus fós an sceal faoi na chailiní a fuadaíodh i dtuaisceart na Nígéire, ní cloistear mórán futha ach táid fós á iarraidh. Agus ansin cearta na daoine a maríodh ar an eitilt MH17 ós cionn na hUcráine atá fos á shéanadh de bharr cogadh míthreocaireach.
Comharthaí an gCríostaí

Ach is beag aird atá á thabhairt sna meáin ar atá ag tarliúnt i dtuaisceart na hIaráice. Ach díaidh ar ndiaidh tá comhartha nua le feiscint ar mhacasamhail fhíorúil nó abhatár ar chuntaisí facebook nó twitter 7rl. Is litir Arábacha é a seasann don focal "Nazairéanach" nó an focal atá san Arábais don "gCriostaí!" Is cosúil go bhfuil dlí nua á chuir i bhfeidhm ag an dream nua a d'fhás amach as an cogadh sa tSiria agus anois atá imithe isteach i dtuaisceart na hIaráice - Cailifeacht Mhoslamach.
Teach i Mosul
Tá an dlí seo dírithe ar na Chríostaithe agus tugann trí rogha dóibh. Imeacht as an áit gan aon rud a thógaint leo; an cáin, jizyah, a íoch - seo cáin a chuirtear ar éinne nach Moslamach é nó í agus tá €340 ($450) sa mhí ar an gcáin seo. Is beag duine i dtuaisceart na hIaráice le h-airgead den cineál sin aige ar ndóigh. An tríú rogha atá acu ná bás a fháil. Agus is minic gur céasaítear iad nó baintear a gcloigeann óna gcorp! Níl mórán trócaire á thaispeáint acu.

Anois tá Críostaí an domhain ag glacadh leis an litir úd mar a siombal féin ar a dhílseacht do Chríost agus mar comhartha tacaíochta le Críostaithe na ceantreacha seo. (Tuilleadh i mBéarla faoi!)

Tá na pobail Críostíochta is sine ar domhain sa cheantair seo - ón ceathrú aois agus níos sine táid ann. Cé go bhfuil an-chuid acu in gCaitliceach agus ceangailte le hEaglais na Róimhe ní Caitleachaí Rómhánach iad ach bhaineann siad le gnásaíocht eile, Caildéach, Siriach agus Airméinis mar aon le heaglaisí Ceart Creidimheach Sireach. Chuireann na h-údaráis nua an litir "N" seo ar tithe na gCríostaí ionas go n-aithnítear iad. Bhí milliún Críostaí in Iaráic, thár timpeal cathair Mosul, sular thárla ionradh Bhush ann agus anois is cosúil gur ar éigin atá 200, 000 fágtha.

Níl an pobal Moslamach i gcoiteanna ró-shásta leis seo agus seo tuairisc i La Stampa na h-Iodáile (Béarla) le déanaí faoi Moslamach cróga a bhí sást labhairt amach.

Ar ndóigh tá an naimhdeas céanna á thaispeáint do Siagh, cé gur Moslamaigh iad ach nach ionann iad agus an brainse Sunnaí atá i réim sa Chailifeacht.

Labhair an Pápa amach faoin na scéalta seo sa Meán Oirthear ar an nDomhnach beag seo (Iodáilis). "Ar an lá seo téann ar gcuid smaointe chuig trí ghéarchéim chrua, An Meán-Oirthear, an Iaráic agus An Úcráin. Iarraim oraibh a bheit liom in ár gcuid paidreacha ag iarraidh ar Dhia an eagna agus an neart is gá ar na h-údaráis conair na síochána a aimsiú tré idirphlé agus cumhacht an athmhuintearais...Ná déanfaimís dearmad go bhfuil gach rud caillte le cogadh agus nach bhfuil rud ar bith caillte le síochán."

"Fratelli e sorelle, mai la guerra! Mai la guerra! Penso soprattutto ai bambini, ai quali si toglie la speranza di una vita degna, di un futuro: bambini morti, bambini feriti, bambini mutilati, bambini orfani, bambini che hanno come giocattoli residui bellici, bambini che non sanno sorridere. Fermatevi, per favore! Ve lo chiedo con tutto il cuore. E’ l’ora di fermarsi! Fermatevi, per favore!"

Ní cogadh! Tá sé in am stopadh! Stop, len bhúr dtoil!


"Ná déanfaimís dearmad go bhfuil gach rud caillte le cogadh agus nach bhfuil rud ar bith caillte le síochán."



27.4.14

Ceathrar bPápaí!


Thárla rud éigin inniú san eaglais nár thárla riomh cheanna. D'aitheanm eaglais na Róimhe beirt Phápa mar naomh. Sé sin le rá rinnedh iad a liostú i nDialann Ginearálta na Róimhe (Béarla), nó an liosta oifigiúil de na naomh atá aitheanta go canónta ag an Eaglais. Ní h-amháin go raibh beirt Pápaí a chanónú ach bhí beirt Pápa i láthair ag an searmanas, an Pápa Prionsias agus a chomharba emeritus Benedict XVI a bhí i measc na heaspaigh chomh-chéiliúraithe ag an Aifreann.

Naomh Eoin XXIII a bhí mar Pápa ó 1958-1963. An Pápa Maith a tugadh air agus nuair a bhalaigh an 58 cairdinéal le chéile le comharba ar Pius XII a roghnú ní raibh fhios ag éinne cérbh é an seanfhear ramhair seo. Dúradh ansin gur feighlí a bheidh ann go dtí go mbeadh duine níos óige le feiscint ag a bhás. Ach ní mar sin a bhí. D'oscail sé fuinneoga na Vataicáine nuair a gair sé na heaspaigh go léir chuig an Róimh do Chomhairle Vataicáine II. (Bhí an chéad Comhairle sa Vatacáin in 1870 ach níor chríochnaigh sé sin a chuid gnó mar thárla aontú na hIodáile agus caith an céad cúig Pápa eile nar Priosúnaigh na Vatacáine go dtí Conradh Laterna 1929 faoi Pius XI a rinne stáit beag "Cathair na Vatacáine."). Níor éirigh leis críoch na comhairle a fheiscint mar fuair sé bás sa bhliain 1963. Ach bhí go leor déanta leis an Eaglais a athrú ach fágadh an obair ag a chomharba Pól VI a leanúint. Glaogh an Pápa Prionsias "Pápa a bhí oscailte don Spiorad Naomh!" ar Eoin XXIII mar ní raibh eagla ar bith air an rud réabhlóideach seo a dhéanamh.

Muide le Naomh!
Bhí aithne nach beag againne go léir ar Naomh Eoin Pól II mar b'é an chéad Pápa a thug cúairt ar Éirinn sa bhliain 1979. "Papa an teaghlaigh" a thug Prionsias air. Dúirt sé go raibh sé fábhrach gur thárla an searmanais seo sa bhliain áirithe seo mar tá an eaglais ag ullmhú do Sionad na Clainne sa bhFomhair. Is dócha go bhfaca níos mó daoine an naomh nua seo i rith a threimhse mar phápa ná a thárla d'aon Phápa eile, no b'fhéidir ná aon duine riamh - muid fhéin ina measc!

Tá an-chuid scríofa faoin lá seo. Seo ceann ó tráchtaire atá lonnaithe sna Stáit Aontaithe, Rocco Palmo, "Dhá naomh. Aon Eaglais, Aon Glao." (Béarla) gur fiú a léamh.

Bhí clár ar an mBBC faoi go luath ar maidin, (nach aisteach an rud é go mbíonn níos mó eolas le fáil faoi cúrsaí na hEaglaise Caitlichí ar an mBBC ná ar RTÉ?), agus luadh an rud is tabhachtaí faoin dá bPápa seo: Urnaí nó paidreoireacht. Ní cuimhin liom Eoin XXIII ró mhaith agus ag an am sin ní raibh na meán cumarsáide chom maith agus atá siad sa lá atá inniú ann.

Ach i gcás Eoin Pól bhí rud amháin a thug mé faoi ndeara aon am a chonaic mé ar an teilifís ag searmanais éigin. Is beag rud ná bhfaca sé ach anois is arís cheap mé go raibh an cuma air go raibh sé imithe chuig áit éigin eile. Tiochfaidh ciúnas agus suaimhneas ar aghaidh ar feadh neomad nó dhó agus ansin bhíodh sé thár n-ais inar measc. Is iomaí scéalta atá le fáil ar an mbealach a bhíodh sé ag guibhe. Is cuimhin liom píosa a scríobh an Cardinéal Leon-Josef Suenans, Beilgeach agus cara d'Éirinn, ina dírbheathaisnéis. "Bíonn sé ag guibhe lena choirp iomlán - tá sé ina ionchollú na -n-úrnaí - agus ag an am sin feachann sé i bhfad níos sine. Feacann sé go h-íseal, ag feachadh gearr don talamh; sa Séipéal Sistíneach, agus é ag guibhe an paidir bhuíochais, d'fhéach sé mar dhuine a thit i laige, agus cheap mé go raibh sé tinn. Ach chomh luath agus a éiríonn sé féacann sé íontach óg." (Souvenirs et Esperances1991)


Lá na gceathrar bpápaí!



9.12.13

Ceisteanna ón bPápa!

Tá chóras chomhairliúcháin curtha ar siúl ag an Eaglais agus an Pápa Prionsias le hullmhú a dhéanamh do Shionad Speisialta na nEaspag atá le bheith ar siúl sa Vaticáin Deireadh Fomhair 2014.

Is cosúil go mbeaidh timpeall 150 "Aithreacha Sionad" le páirt a ghlacadh sa chruinniú seo leis an "dúshláin tréadach ar an teaghlach i gcomhthéacs fhógairt an soiscéil!" Táid ag iarraidh lárnacht phósadh, láidriú an chreidimh sa bhaile agus beannaitheacht an duine sa lá atá inniú ann.

Tá ceistneoir mór curtha amach chuig chuile easpag sa domhain mór le moltaí a thabhairt ar an ábhar seo. Tá cóip de le fáil ar roinnt suíomhanna deoisí mar Árd Macha agus Tuama. (Ait go leor go bhfios dom is i mBéarla amháin atá sé le fáil sa tír seo fiú sna Deoisí ina bhfuil pobal Gaeltachta!. Is cosúil go bhfuil an Eaglais chomh aireach ar Phobal na Gaeilge agus na Gaeltachta is atá Rialtas na hÉireann! Tá ráiteas ó Easpaig na hÉireann le fáil anseo! (Béarla)

Tá ceisteann cuíosach chasta air agus bheadh ar an té a fhreagráinn siad eolas a bheith aige nó aici ar an mBiobla agus docuiméidí na h-eaglaise mar Gaudium et Spes, Familiaris Consortio 7rl. cé mhéid againn a chuala futha siúd nó má chuala a léigh iad?

Sílim go mbeadh sé níos fearr dá ndeanfadh na deoisí beagáinín eagarthóireacht ar an gceistneor len é a scaipeadh mar tá ceisteanna atá tabhachtach ann i dtaobh conas déileáil le colscaradh, daoine ina chónaí le chéile agus caidreamh idir daoine leis an inscine céanna. Céard é dearcadh na hEaglaise áitiúil ar na chúrsaí sin?

Cúrsaí oideachas, pósadh oscailte, frithginiúint, agus coimhlint, mar tá, idir teagasc na hEaglaise agus dlithe na tíre nó meon an phobal.

Ceisteanna tabhachtach iad siúd áfach, sa tír seo faoi láthair, agus ar ndóigh ar fúd an domhain!

21.9.13

Céiliúradh!

11 Meán Fomhair! Beatha spiordálta agus chorpartha!

D'éiríomar go moc ar maidin álainn sa chathair ársa seo na Róimhe.

Ceathardha blian ó sin, mar a dúradh cheanna, pósadh sinn agus mar chuid de chéiliúradh ar sin socraíodh ag ár ndeartháireacha aifrinn a céiliúradh faoi Eaglais N Peadair i séipéil na nGael atá tiomnaithe in onóir N. Columbáin – an naomh ó Beannchar a chuaig chomh fada soir ag craobhscaoileadh an chreidimh,  a bhunaigh mainistir i mBobbio (Iodáilis) na hIodáile sa bhliain 614. Séipéal an-bheag atá ann agus is mór an onóir d'aon tír a leithéid a bheith chomh chomhgharach le tuama Pheadair.

Ós rud é gur Céadaoin a bhí inti bhí “Udienze” mór na seachtaine leis an bPápa nua Prionsias agus nuair a bhí an Aifreann thart shiúlamar trén eaglais mór agus gan mórán daoine ann agus shiúlamar amach an príomh doras amach sa chearnóg. Bhí slua mór bailithe ann romhainn cé nach raibh an Pápa le teacht go dtí i bhad níos déanaí. Bhí sé le bheith ann ag leatha uair tár éis a deich agus bhíómar ann ag timpeall a h-ocht ar maidin. Bhí mo dheartháir i ndán suíochán íontach fháil taobh leis an “stáitse” le suíochán an Phápa. Síocháin ar nglaoghtar "bacciamano" ortha mar tá an seans ann buaileadh leis agus é ag imeacht ón stáitse. Bhí radharc íontach air agus é ag labhairt.

Seo a dúirt sé leis an slua ollmhór:

La Chiesa Madre dei cristiani (Video)
[Arabo, Croato, Francese, Inglese, Italiano, Polacco, Portoghese, Spagnolo, Tedesco]

Nuair a bhí rudaí oifigiúla thart tháining an Pápa anuas ón ardán agus chuaigh chuig na daoine a bhí baillaithe thár timpeall taobh thiar na barracáide. Labhair sé linn ar feadh neomad nó dhó. Tá Spáinis ag mo dheartháir agus mhínigh sé leis an bPápa go rabhamar daiched bliain pósta agus d'iarr orainn le meangadh gáire. "Cé a d'fhulaing an chuid is mó?" Beir sé greim ar ár ndá lámha agus bheannaigh sé muid. Dúirt mise leis (i mBéarla) go rabhamar ag guidhe ar a son agus d'fhreagair sé go raibh géar gá lenár gcuid paidreacha dó! Is duine faoi leith gan aon amhras é agus chuaigh sé i bhfeidhm orainn go mór! Beannacht Dé leis!

Ina a dhiadh sin chuamar siar go dtí baile beag iascaireachta Fumacino, Tá sé in aice le cheann d’aerphortanná na Róimhe, Leonardo Da Vinci. Bhí béile íontach again ansin sa proinnteacht Bastinellí (Iodáilis), ceann de na cinn is fearr dár liom. Má tá tú sa Róimh aon am is fiú tiomáint amach ansin agus togha de h-iasc blasta an Mheán Mhuir a thriál agus cóicearacht mar is ceart. Sílim go scrífinn faoi na béilte a bhí againn ar an turas.

An tráthnóna sin togadh chuig áit eile nár chualmar caint faoi go dtí gur chuamar ann. Eataly (Iodáilis) an t-ainm atá an áit agus d’fhéadfá IKEA an Bhia a thabhairt ar an áit. Is cosúil go bhfuil siopaí eile doe chuid Eataly i gcathrache eile mar Tokyo agus Nua Eabhrach.

14.3.13

An Pápa nua!

"Qui Sibi Nomen Imposuit Franciscum"

Nuair a tháining an Cairdinéal Tauron amach ar Loggia Lár Eaglais Naomh Peadair bhí gach éinne ag súil le togha duine de na Papabile, iad siúd a bhí na i mbéal lucht an phreasa, Schola (Milano), nó Scherer (Sao Paulo) nó fiú O'Malley (Boston). Ach bhí féirín gan coinne aige dúinn.

Súiomh na Vatacáine ar maidin! (Spáinis)
Habémus Papam
Bhí guth cuíosach lag ag an gCairdinéal agus é ag rá na focail traidisiúnta:
"Anunnuntio vobis gaudium magnum..."
Bhí ciúineas sa slua leis an ainm a cloisint. "Seoirse Máire.." Cén sloinne? Níor chuala mé an sloinne i gceart. Ach ansin dúirt sé ..."Qui Sibi Nomen Imposuit Franciscum"
Tháinig osna ón slua, "Cen duine é seo?" "Seo ainm nua ar fad!" "Prionsias.!"

Thóg tráchtaire RTÉ, Bryan Dobson, neomad nó dhó leis an eolas a thabhairt dúinn. Ar deireadh bhí sé aige agus dúirt sé gur Cairdinéal ón Airgintín abhí ann, Jorge Mario Bergoglio, 76 Bliain d'aois, agus leis an ainm Prionsias, an chéad duine a thóg an ainm sin. Mar aon leis sin Íosánach a bhí ann, an chéad Íosánach riamh a toghadh mar Pápa.

Habemus Papem (Smaointe Fánacha Aonghusa 4/4/2013)
Ar ndóigh thosaigh gach éinne ag smaoineah ar cén brí a bhí le rogha ainm Il Poverello, Naomh Assisi, naomh bochtanais, naomh an dúlra, an naomh a fuair an teachtaireacht "Téir agus déan mo h-eaglais a ath-tógáil dom!" An siombal a bhí san ainm seo?

Seo muid
Thóg se cúpla neomad eile leis an fuinneog a oscailt arís agus ansin tháining sé amach.

Thug daoine a thuigeann na rudaí sin faoi dearadh go raibh sé spéisiúl nach raibh air ach a chuid éadaí bán. Ní raibh air an muzzetta, nó an fhallaing dearg le cóiriú eirmín leis an stól. Ní raibh ach an éidaí simplí bán air. Siombal eile? Bhi an cuma gur baineadh geit mór as nuair a sheas sé go cúthalach ós comhair an slua.

Ansin labhair sé, nós a thosigh Eoin Pól II, "Fratelli e sorelli, Buona sera..." Bhí Iodáilis mhaith aige! Agus bhí athás ag an slua Romhánach. "...chuaig na Cairdinéal chuig deireadh an domhain le bhúr n-easpag nua a fháil....ach seo muid!"

Ansin threoirigh an slua ag urnaí don iar-Phápa Benedict XVI, "Ár nAthair...Sé do Bheatha a Mhuire...Glór don Athair." Rud nua eile!

Ansin d'iarr sé ar gach éinne guidhe go ciúin leis roimh a chéad bheannú mar Pápa. Chroim sé a cheann agus tháinig ciúineas mór ar an slua, slua ollmhór sa chearnóg.

Ansin chuir sé air an stól agus thug sé a bheannacht Urbi et Orbi, don cathair agus don domhain. Briseadh eile leis an dtraidisiún a bhí anseo mar níor chan sé an bheannú.

Nuair a bhí an beannú thart dúirt se leis an slua go raibh sé le dul le guidhe ag scrín Salus Populi Romani - scrín Mhuire in Eaglais Mhuire Mhór.

Ag an deireadh dúirt sé "Oíche mhaith agus codladh sámh!"

Mar a deirim is cosúil gur duine nua atá mar Pápa againn. Tá comharthaí le feiscint agus le cloisint. A ainm, Iosánach, simplíocht a bheatha go dtí seo, a dhúcas mar "Papa Americano." Mar a dúirt duine éigin ar twitter: "Ní h-é Prionsias I chomh mór san againn ach Eoin Pól I!"

Mar a deireann siad sa Róimh, "Viva il Papa Francisco!"
Simplíocht! Eoin Pól II agus Prionsias ar lá a dtogha


11.10.12

Aggiornamento!

Caoga bliain ó shin osclaíodh Comhairle na Vatacáine sa Róimh. Bailíodh níos mó ná dhá mhíle easpag in Eaglais Mór Naomh Pheadair don fichiú chomhairle dá chineál.

Tá an Pápa Benedict XVI á gcomóradh tré Bliain an Chreidimh a fhógairt ón lá seo le smaoineamh agus guidhe ar thorthaí na Comhairle. Tá an méid sin rudaí gur féidir a rá faoi agus tá an-mhí-thuiscint air na Doiciméidí a thánaigh amach as. Bhí sé le "fuinneoga na hEaglaise a oscailt le seans a thabhairt don Spiorad Naomh séideadh i ngach áit inti," mar a dúirt Eoin XXIII.

Tháinig an-chuiod athraithe as an gComhairle ar ndóigh agus tá tuilleadh le theacht. Ach ar bhealach tá teipithe ar muna dtuigean muid toil an Spiorad Naomh céanna. B'fhéidr go bhfuil aidmm an Chomhairle agus aidhm na hEaglaise féin i bhfocail an fáidh Míoca fadó:

"Míníodh duit a dhuine, céard is maith agus cad a iarrann an Tiarna ort?

Níl uaidh ach seo: an ceart a dhéanamh, an buanghrá a chothú agus siúl go humhal i bhfochair do Dhé!"

Conas atáim inniu?

18.5.10

Diarmuid Ó Máirtín, Cad dúirt sé?

Tá se deachair píosaí fada a léamh ar an ngréasán dár liom. Is fearr liom píosaí léitheoireachta a léamh ar pháipéar.

Bhí mé ag lorg nuacht inniú faoin ráiteas a d'éisigh an Cairdinéal inné agus é ag lorg easpag cúnta ón bPápa chun cabhrú leis. Nior aimsigh mé é ach bhí an-chuid léirmheastóireacht, an chuid is mó de a bhí an-chriticiúil ar an cinneadh a tá déanta aige. Tá ráiteas ar a thiomántas don Árd Deoise (Béarla) ina lúitear á ráiteas. Smaoinigh mé ar Naomh Peadair a shéan a Mháistir in am a ghátar. Meas tú cén fáth nár éirigh sé as?

Ach ní seo a chuir mé ag smaoineamh le se a scríobh. Ní hea agus mé ag brabhsáil liom tháinig mé ar suíomh Árd Deoise Bhaile Átha Cliath. Agus thosaigh mé ag léamh nótai Dhiarmada Úí Mháirtín, an Árdeaspaigh, ar an chaint a thug sé do na ridirí seachtain ó shin. Bhí mé gafa!

Is mó an méid atá scríofa agus ráite faoi seo. Daoine ag rá go bhfuil scoilt idir eisean agus a bhráithaire easpaigh agus leis an bPápa fiú. Rith sé liom cé gur chuala mé na míreanna nuachta faoi, mar aon le an-chuid, nár léigh mé an méid a bhí ráite aige agus cén fath a duirt sé an méid a dúirt sé, nó fiú cad a dúirt sé!

Is dócha go bhfuil an rud céanna fíor faoin litir úd ón bPápa chuig Caiticigh na hÉireann, "Le himní chroí!"

Is cosúil go bhfuair sé cuireadh labhairt leis Ridirí Naomh Cholumba ar an "Eaglais Caitlicí sa Todchaí" agus b'shin a téama a bhí aige. Tá a chuid nótai (Béarla) le fáil ar an suíomh. Caint an-macánta, an-domhain, an smaointeach atá ann. Tá i bhfad níos mó ann seachas na "blúiríní fuaime" a cloistear ar an raidío nó ar na nuachtáin. Cé go ndeireann sé go bhfuil díomá air, go bhfuil "forsaí", (fórsaí láidir a deireann sé agus ní "fórsaí dorcha"mar a tuairiscíodh in áiteanna), atá ag iarraidh an fhirrine a cheilt. Ní haon ionadh é sin, is daoine daonna sinn uiligh.

Is fiú go mór na nótaí seo a léamh ina iomlán má tá duine chun cainte faoin méid a dúirt sé. Tá seo fíor faoi thréadlitir an Phápa chomh maith.

Mar a deireann guidhe an Phápa sa litir úd:

"Is ortsa, a Dhia Trí-Aonta,
Agus muinín mhór againn i gcoimirce ghrámhar Mhuire, Banríon na hÉireann agus ár máthair féin, i Naomh Pádraig, i Naomh Bríd agus in iomlán na Naomh, a chuirimid ár gcúram féin, cúram ár gclann, agus cúram riachtanas na hEaglaise in Éirinn.
Áiméan."